نگاهی به میراث مشروطه و مسئله امروز

#دیدگاه_تخصصی 🔰*نگاهی به میراث مشروطه و مسئله امروز* 🔍*کوثر درزی‌نژاد*، *پژوهشگر گروه مطالعات پارلمان اندیشکده حکمرانی شریف* در یادداشتی به بررسی فراز و فرودهای قانونگذاری از مشروطه تا به امروز پرداخته است. 🔻14 مرداد، به‌واسطۀ *صدور فرمان مشروطیت در ایران*، تاریخی ویژه به‌شمار می‌آید. فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵، پس از فراز و نشیب‌های بسیار و در خلال جنبشی فراگیر، به منظور تغییر پادشاهی مطلقه به پادشاهی مشروطه ابلاغ شد؛ شکل گیری مجلس شورای ملی گامی بود که به‌واسطه آن، *«قانون»* به فصل مشترک مطالبات گروه‌های مختلف بدل شد. اکنون، با گذشت ۱۱9 سال از صدور فرمان مشروطیت، پافشاری بر *حاکمیت قانون* همچنان ادامه دارد و مطالبه برای نقش‌آفرینی مردم در عرصه قانون‌گذاری، همچون رؤیایی ناتمام، در تداوم است. 🔹 در ایران پس از انقلاب، جایگاه قانون در اثر *تعدد مراجع مؤثر در قانون‌گذاری، نفوذ نهاد‌های غیرپاسخ‌گو در سیاست‌گذاری، تضعیف نظارت عمومی بر قانون‌گذاری و کاهش مشارکت مردم در فرایند تقنین* در معرض تهدید است. 🔸برخلاف آرمان مشروطه و پس انقلاب، *قانون داوری نهایی و بی‌طرف نیست*؛ بلکه ابزاری است که در انحصار شرایط و اولویت‌های گوناگون، ناکارآمد شده‌است. 🔹 براساس آنچه که امروز مشاهده می‌شود قانون صرفاً با تصویب ماده‌ها و تبصره‌ها موجودیت نمی‌یابد؛ بلکه کارآمدی‌اش مستلزم *برآمدن از دل مردم است*؛ به‌گونه‌ای که عموم مردم آن را بشناسند و باور داشته باشند که رعایت آن، هم عقلانی و هم عادلانه است. 🔸 در مسیر حاکمیت قانون، به منظور تکمیل رویای نیمه‌تمام تاریخی، می‌توان چهار اقدام راهبردی را مدنظر قرار داد: 1️⃣ *برجسته‌سازی مرجع اصلی قانون‌گذاری و بازتعریف نقش نهاد‌های موازی* 2️⃣ *رجوع و تلاش برای اجرایی‌سازی سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری* 3️⃣ *تقویت نظارت عمومی بر فرایند تقنین* 4️⃣ *اصلاح فرهنگ قانون‌پذیری و آموزش عمومی قانون‌مندی* متن کامل این یادداشت را در [روزنامه فرهيختگان](https://farhikhtegandaily.com/page/270910/) بخوانید. 💠 *اندیشکده حکمرانی شریف* | [سایت](https://gptt.ir/)| | [کانال تلگرام](https://t.me/gpttir) | | [کانال بله](https://ble.ir/gpttir1) | | [اینستاگرام](https://instagram.com/gptt_ir?igshid=YmMyMTA2M2Y=) |