جنگ و بی‌ثباتی در خاورمیانه؛ پیامدها برای هند و چشم‌انداز روابط ایران و هند

#ارائه_بین‌المللی_حکمرانی 81 #گزارش_نشست #بین‌الملل 🔰 *جنگ و بی‌ثباتی در خاورمیانه؛ پیامدها برای هند و چشم‌انداز روابط ایران و هند* 🔍 اندیشکده حکمرانی شریف در امتداد سلسله جلسات بین‌المللی خود، نشستی را با محور *بررسی پیامدهای جنگ و بی‌ثباتی در خاورمیانه بر منافع و سیاست خارجی هند* برگزار کرد و در این جلسه میزبان یکی از صاحب‌نظران برجسته هندی در حوزه سیاست خارجی و روابط بین‌الملل بود: 👤 *هارش وی پنت* نایب‌رئیس اندیشکده بنیاد تحقیقات آبزرور (ORF) و استاد روابط بین‌الملل در کالج سلطنتی لندن 🔻 مهم‌ترین موضوعات نشست به شرح ذیل است: 🔹 *از منظر هند، خاورمیانه صرفاً یک منطقه پیرامونی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین حوزه‌های اثرگذار بر امنیت انرژی، تجارت، کشتیرانی و ثبات اقتصادی این کشور به شمار می‌رود*؛ از این رو، تشدید جنگ و بحران در منطقه، مستقیماً بر رشد اقتصادی و منافع راهبردی هند اثر می‌گذارد. 🔸*هند در سال‌های گذشته کوشیده است* به‌رغم شکاف‌های عمیق منطقه‌ای، *روابط خود را به صورت هم‌زمان و مستقل با سه بازیگر اصلی یعنی کشورهای عربی، ایران و اسرائیل حفظ کند* و این رویکرد را در قالب *«خودمختاری راهبردی»* و *«چندهمسویی»* پیش ببرد. 🔹*روابط هند با اسرائیل عمدتاً بر همکاری‌های امنیتی، مقابله با تروریسم و فناوری‌های نوین متمرکز بوده*، روابط با کشورهای عربی خلیج فارس بر پایه انرژی، دیاسپورا و سرمایه‌گذاری شکل گرفته و روابط با ایران نیز علاوه بر پیشینه تاریخی و تمدنی، برای اتصال هند به افغانستان و آسیای مرکزی اهمیت راهبردی داشته است. 🔸با گسترش منازعه و درگیری مستقیم میان بازیگران منطقه، حفظ این موازنه برای هند دشوارتر شده و *فضای مانور دهلی‌نو در تعامل هم‌زمان با همه طرف‌ها محدودتر شده است*. 🔹*یکی از مهم‌ترین جلوه‌های این فشار، اثرگذاری بحران‌های منطقه‌ای بر مسیرهای تجارت و انتقال انرژی هند از طریق آبراه‌های حیاتی نظیر تنگه هرمز است*؛ مسئله‌ای که می‌تواند اقتصاد هند و سایر اقتصادهای نوظهور را به صورت جدی تحت تأثیر قرار دهد. 🔸بندر چابهار همچنان از منظر راهبردی برای هند مهم تلقی می‌شود، اما فشارهای آمریکا، نااطمینانی‌های ناشی از تنش ایران و آمریکا و دشواری حفظ سرمایه‌گذاری هند در این پروژه، موجب شده سطح حضور و مواجهه مستقیم هند در آن کاهش یابد؛ با این حال، *چابهار همچنان به عنوان یک مسیر جایگزین مهم برای اتصال منطقه‌ای جذاب باقی مانده است*. 🔹پروژه‌هایی نظیر *چابهار و کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (IMEC) در اصل بازتاب نیاز فزاینده به تنوع‌بخشی مسیرهای اتصال و حمل‌ونقل هستند* و تداوم بحران‌های ژئوپلیتیکی، ضرورت ایجاد مسیرهای جایگزین را بیش از پیش آشکار کرده است. 🔸در مقایسه با چین، که رویکردی آشکارتر و بعضاً ضدغربی‌تر در منطقه اتخاذ می‌کند، *هند ترجیح می‌دهد بدون ورود به صف‌بندی‌های صریح، با طیفی متنوع از بازیگران همکاری کند و منافع خود را از طریق موازنه‌گری و تعامل با همه طرف‌ها پیش ببرد.* 🔹با وجود ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی، این روابط در سال‌های اخیر به اندازه کافی به سمت همکاری‌های آینده‌محور در حوزه‌های تجارت، فناوری و سرمایه‌گذاری حرکت نکرده و همین امر موجب شده ظرفیت‌های بالقوه دو کشور به فعلیت کامل نرسد. 🔸 در جمع‌بندی نشست، بر این نکته تأکید شد که *آینده روابط ایران و هند و نیز نقش منطقه‌ای هند، تا حد زیادی به سرنوشت بحران‌های جاری خاورمیانه، امکان کاهش تنش‌ها از مسیر دیپلماسی، و نیز توان دو کشور برای تعریف حوزه‌های همکاری ملموس و کوتاه‌مدت در روابط دوجانبه وابسته خواهد بود.* 🗞️منتشر شده در: [خبرگزاری فارس](https://farsnews.ir/Gptt_ir/1780819709190684557) 💠 *اندیشکده حکمرانی شریف* |[سایت](https://gptt.ir/)| |[کانال روبیکا](https://rubika.ir/gptt_ir)| |[کانال بله](https://ble.ir/gpttir1)| |[کانال تلگرام](https://t.me/gpttir)| [اینستاگرام](https://instagram.com/gptt_ir)|