- بهره برداری از سواحل جنوبی دریای خرز به صورت اجارهای – سالانه از سال 1219 شمسی (زمان سلطنت محمد شاه قاجار) آغاز شد. این نظام حقوقی در بهرهبرداری به مدت 80 سال تا 1299 شمسی ادامه داشته است. تا زمان محمد شاه، حاکمان هر منطقه به میل خود رودخانهها و دریا را به اتباع روسیه اجاره میدادند. اما از سال 1215 هجری شمسی این اختیار با فرمان محمد شاه لغو شد.
- در سال 1306 هجری شمسی بین دولتهای ایران و شوروی سابق پیمانی جهت تأسیس شرکت مختلط برای صید ماهی در سواحل جنوب دریای مازندران منعقد شد و سایر رودخانههای داخلی در اختیار وزارت دارائی قرار گرفت که بهطور سالانه از طریق مزایده اجاره داده میشد.
- تا سال 1332 (اعلام ملی شدن شیلات) فعالیتهای شیلات براساس قراردادهای ایران و روسیه انجام و رودخانههای شمال نیز تحت اختیار وزارت دارایی بوده و از طریق مزایده واگذار می شدند.
- در سال 1332 هجری شمسی شرکت شیلات توسط دکتر محمدمصدق، نخستوزیر وقت، ملی اعلام گردید و به عنوان «شیلات ایران» نامگذاری شد. این تشکیلات اولین ساختار سازمانی رسمی ماهیگیری کشور بود و به همین دلیل شیلات ایران نامیده شد.
- با تشکیل وزارت منابع طبیعی در دی ماه 1346 شیلات ایران به این وزارتخانه وابسته شد و بعد از انحلال وزارتخانه مذکور امور شیلات به وظایف وزارت کشاورزی افزوده گردید.
- طی سالهای 1334 تا 1335 هجری شمسی یک شرکت ژاپنی مطالعاتی را در خصوص توسعه ماهیگیری جنوب در خصوص انواع آبزیان خلیج فارس به ویژه ماهی و میگو انجام داد و در نتیجه مشخص شد بهره برداری از منابع آبزی خلیج فارس در تمام مدت سال امکان پذیر است. در سال 1335 سازمان برنامه و بودجه شرکت ماهیگیری خلیج فارس را با مشارکت ژاپنی ها تحت عنوان «ماهیگیری خلیج فارس» تأسیس گردید که ژاپن سهامدار آن بود سپس در سال 1336 تمامی سهام این شرکت به سازمان برنامه انتقال یافت.
- در شهریور 1340 در اجرای قانون شیلات ایران و تقاضای وزارت دارایی و موافقت سازمان برنامه و تصویب هئیت دولت, این شرکت به شیلات منتقل و در نهایت منجر به تشکیل شرکت سهامی شیلات جنوب به سهامداری وزارت دارایی, وزارت جنگ, شیر خورشید سرخ و بانک تعاون کشاورزی در سال 1342 گردید.
- شرکت سهامی شیلات جنوب با مشارکت تعدادی از وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی تاسیس و با ایجاد ناوگان صیادی و چندین اسکله و مجتمع عمل آوری شیلاتی در جهت گسترش فعالیتهای صیادی اقدام نمود.
- پس از انقلاب اسلامی، با ادغام شرکتهای شمال و جنوب و تشکیل شرکت سهامی شیلات ایران تحت پوشش وزارت کشاورزی حوزه نظارت و فعالیت دولت به تمامی جنبه های شیلاتی کشور از جمله آبهای داخلی و تکثیر و پرورش آبزیان گسترش یافت.
- در سال 1361، بر اساس مصوبه شورای انقلاب شرکتهای شیلات شمال و جنوب ادغام شده در معاونت امور شیلات و آبزیان وزارت کشاورزی، با نام «شرکت سهامی شیلات ایران» تشکیل گردید.
- در شهریور ماه سال 1366، به پیشنهاد سران سه قوه و موافقت رهبر کبیر انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی (ره)، شرکت سهامی شیلات ایران از وزارت کشاورزی منتزع و به وزارت جهاد سازندگی الحاق گردید.
- شکیل وزارت جهاد کشاورزی از ادغام دو وزارتخانه کشاورزی و جهاد سازندگی در سال 1379 و قرار گرفتن شیلات ایران در وزارتخانه جدید
- و بالاخره تصویب قانونی مشتمل بر ماده واحده و ده تبصره در تاریخ 30 / 2 / 1383 توسط نمایندگان دوره ششم مجلس شورای اسلامی و تائید شورای نگهبان مورخ 9 / 3 / 1383 شرکت سهامی شیلات ایران به «سازمان شیلات ایران» تغییر یافت. بر اساس این قانون, شیلات که همچنان از مجموعه های وزارت جهاد کشاورزی محسوب خواهد شد از تاریخ 1 / 1 / 1384 به صورت سازمان اداره می شود. رئیس سازمان توسط وزیر جهاد کشاورزی منصوب و به عنوان معاون وزیر خواهد بود.

حمزه رستم پور
تاریخ انتصاب: معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان شیلات ایران



