نظارت کارآمد همواره یکی از دغدغه‌ها و نگرانی‌های سیاست‌گذاران و مسئولان دولتی در سطوح مختلف بوده است و در این راستا تاکنون برنامه‌ها و ساختارهای گوناگونی طراحی و مستقر شده است. از یک منظر می‌توان مساله نظارت و کنترل را به دو بخش نظارت عمومی، که توسط آحاد جامعه صورت می‌گیرد، و نظارت داخلی، که توسط سازمان‌ها و دستگاه‌های نظارتی انجام می‌شود، تقسیم نمود. عمده سازوکارهای های نظارتی که تاکنون پیاده‌سازی شده اند مبتنی بر نظارت داخلی بوده‌اند و متاسفانه بهره‌برداری کافی از ظرفیت نظارت عمومی به منظور مقابله با مفاسد و تخلفات اداری صورت نگرفته است. بر این اساس و با توجه به درخواست کارشناسان سازمان اداری و استخدامی از اندیشکده حکمرانی شریف برای ارائه مشاوره در این حوزه، نشست هم‌اندیشی بررسی مدل عملیاتی نظارت عمومی و رابطه آن با ساز کارهای نظارت داخلی در تاریخ ۲۵ تیرماه با حضور جمعی از کارشناسان و صاحب‌نظران این حوزه در اندیشکده برگزار شد.

با توجه به اتفاق نظری که در میان حاضرین در جلسه در مورد اهمیت نظارت عمومی وجود داشت، عمده مباحث مطرح شده در جلسه بر این نوع نظارت متمرکز بود. همچنین حاضرین توافق کردند که به جای تمرکز بر راه‌حل های فناورانه و یا سازوکارهای محدود به ایجاد مشوق های مالی برای سازمان های مردم‌نهاد، باید یک زیست‌بوم تسهیل‌گر اظهارنظر عمومی درباره عملکرد سازمانها طراحی شود که در آن بخش های مختلف جامعه بتوانند به ایفای نقش بپردازند تا از این طریق هم بهبود عملکرد دستگاه های دولتی به یک مطالبه عمومی تبدیل شود و هم زمینه برای شناسایی و مبارزه با فساد توسط دستگاههای مسئول فراهم شود. در ادامه فهرستی اولیه از چالش‌های فرا‌روی نظارت عمومی در ایران در چهاردسته چالش‌های مدیریتی و اقتصادی، چالش‌‌های فرهنگی و اجتماعی، چالش‌های حقوقی و چالش‌های فنی/امنیتی تهیه شد. همچنین مقرر شد به منظور تکمیل مباحث و استفاده از دستاوردهای پژوهش‌های قبلی انجام شده در این حوزه، جلسه دیگری در یکی از اندیشکده های فعال در این زمینه برگزار شود.

گسترده وسیع نظام اداری و همچنین پیوند عمیق آن با سایر نظامات کشور باعث شده است که وجود فساد و ناکارآمدی در نظام اداری، تاثیر قابل توجهی در ادراک فساد و همچنین شیوع آن در جامعه داشته باشد. این در حالی است که این روزها پیش‌نویس برنامه ارتقاء سلامت، پیشگیری و کنترل فساد اداری، پیشنهادی سازمان اداری و استخدامی کشور به شورای عالی اداری، مراحل پایانی طراحی و تدوین خود را پشت سر می‌گذارد. بر این اساس و با توجه به رسالت اندیشکده حکمرانی شریف مبنی بر نقش‌آفرینی در فرآیند تصوبب مقررات و همچنین به منظور تعمیق ارتباطات با کارشناسان و صاحب‌نظران این حوزه، دومین جلسه از نشست‌های تخصصی بررسی پیش‌نویس این برنامه در تاریخ ۲۵ تیرماه در اندیشکده برگزار شد.

در جلسه اول بررسی پیش‌نویس برنامه ارتقاء سلامت، پیشگیری و کنترل فساد اداری که در تاریخ ۱۰ تیرماه در اندیشکده برگزار شد، کلیات این برنامه مورد بحث و گفتگو قرار گرفت. در جلسه دوم بررسی پیش‌نویس برنامه، دکتر آقازاده، مسئول تدوین پیش‌نویس برنامه در سازمان اداری استخدامی کشور، ابتدا به طرح توضیحات مقدماتی پیرامون هر یک از راهبردهای برنامه ‌پرداخته و سپس کارشناسان و صاحب‌نظران به طرح دیدگاه‌ها و پیشنهادات خود در ارتباط با آن راهبرد می‌پرداختند. در این جلسه سه راهبرد از راهبردهای ده گانه این برنامه، به شرح زیر، مورد بررسی و هم اندیشی قرارگرفت.

  1. تنقیح، یکپارچه‌سازی و روزآمد کردن قوانین و مقررات حوزه ارتقاء سلامت اداری و مقابله با فساد؛
  2. تقسیم کار ملی و ایجاد انسجام در ساختارهای مسئول پیشگیری، مراقبه و مقابله با فساد اداری؛
  3. شناسایی، اولویت‌بندی و اصلاح گلوگاه‌های آسیب‌پذیر و فسادخیز در دستگاه‌های اجرایی.

همچنین مقرر شد به منظور بررسی هفت راهبرد باقی مانده پیش نویس برنامه، جلسه سوم هم‌اندیشی در تاریخ ۸ مردادماه در اندیشکده برگزار گردد.

طرح و تشریح مسئله:

اجتماع‌سازی از حوزه‌های پژوهشی-اجرایی مهمی است که از زوایای دید گوناگون پژوهشگران و عملگران را به خود جذب کرده است. هدف اصلی نشست تخصصی «اجتماع‌سازی و فناوری‌های دیجیتال؛ بررسی یک تجربه‌ی بین المللی» بررسی ادبیات بهره‌مندی از فناوری‌های دیجیتال در فرآیند اجتماع‌سازی در بستر یک تجربه‌ی بین‌المللی در شهر مونترال کشور کانادا بوده است.

سؤالات محوری جلسه:

ایده‌ی اصلی شکل‌گیری اجتماع کانون توحید مونترال چه بوده است؟

در کانون توحید مونترال، فناوری‌های دیجیتال برای چه منظوری به کار گرفته شدند؟

چه دلایلی سبب رجحان یک فناوری نسبت به دیگری بود؟

نهایتا آیا تجربه‌ی بهره‌مندی از فناوری‌های دیجیتال به تقویت ایده‌ی اصلی تاسیس کانون توحید مونترال کمک نمود؟

تشریح بیانات سخنرانان:

حوزه‌ی تخصصی حکمرانی در عصر دیجیتال در پژوهشکده سیاستگذاری شریف، سه‌شنبه ۱۱ تیر ۹۸، میزبان جمعی از علاقه‌مندان، پژوهشگران و فعالین حوزه‌ی اجتماع‌سازی و نوآوری در بستر فناوری‌های دیجیتال بود. در این نشست به بررسی کانون توحید مونترال پرداخته شد.

کانون توحید مونترال اجتماعی شیعی‌ست که هدف اصلی خود را اینگونه بیان کرده است: « هدف اصلی این مجموعه ی کاملا دموکراتیک، تحقق جامعه ای یکپارچه از دانشگاهیان ایرانی ساکن در مونترال است که در عین به رسمیت شناختن سلیقه های مختلف، بصورت هماهنگ سعی در ارتقای هویت دینی دارند. کانون توحید مونترال از طریق فعالیت ها، اصول و ارزش های ذیل و با استقبال از تمامی دانشگاهیان با هر گرایش و سلیقه ای به دنبال تحقق چشم انداز مذکور می باشد.»

این کانون ایرانی برآمده از دغدغه‌های فرهنگی دانشجویان ایرانی ساکن مونترال به‌منظور حفظ هویّت شیعی خود بوده است. هزینه‌های شکل‌گیری و رشد کانون را دانشجویان می‌پرداختند. با این رویکرد که کانون توحید مونترال برای دغدغه‌ای جمعی با منابعی درون‌زا شکل گرفته است؛ می‌توان آن را نمونه‌ای از نوآوری اجتماعی به شمار آورد.

کانون توحید مونترال در سه مقطع فناوری‌های دیجیتال را به‌عنوان بازوی اجرایی خود در امر تسهیل اجتماع‌سازی و تسهیم اطلاعات و دانش میان اعضاء استفاده نمود. در اولین گام اعضاء هیئت مدیره شبکه‌ای اجتماعی مبتنی بر Joomla را با نام Toheed e-Life Platform  شخصی‌سازی کردند؛ سپس در دو مرحله از گروه‌های ۱۰۰ و ۲۰۰ نفره Viber بهره بردند و نهایتا با ظهور Telegram بدان کوچ کردند. گروه مونترال‌نامه با حدود ۲۴۰۰ عضو از جمله خدمات کانون توحید مونترال به ایرانیان شهر مونترال کاناداست. در این گروه بسیاری از نیازهای ساکنین مونترال مطرح و رفع می‌گردد.

سیر بهره‌مندی از فناوری‌های دیجتال در کانون توحید مونترال را باید در ۳ مرحله رصد کرد: ۱- ابتدا گروهی برای اعلام اخبار شهر و برنامه‌های درون گروهی به‌صورت محدود با جمعیتی کمتر از ۱۰۰ نفر تشکیل شد. ویژگی این شبکه اجتماعی دوستی نزدیک اعضاء با یکدیگر شد. ۲- در فاز دوم و بهره‌مندی از Viber جمعیت بیشتر شد و رویکرد سرویس‌دهنده-سرویس‌گیرنده در گروه باب شد. ۳- نهایتا تلگرام با امکانات کم‌نظیر و جمعیت بالای گروه‌هایش سبب شد گروه مونترال‌نامه در تعداد بسیار بیشتر و گستره‌ی پوششی وسیع‌تر  رویکرد سرویس‌دهنده-سرویس‌گیرنده را تقویت نماید. تفاوت میان این رویکردها و ارتباط آن‌ها با هسته‌ی مرکزی کانون توحید مونترال ایده‌ی مقاله‌ی اخیر دکتر یاسر رهروانی است.

معرفی مهمان

دکتر یاسر رهروانی؛ استادیار دانشگاه Western کانادا

دکتر سید نصرالله طباطبایی؛ استادیار دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

دکتر سید رضا میرنظامی؛ استادیار دانشگاه صنعتی شریف

مساله ارتقاء سلامت، پیشگیری و کنترل فساد اداری یکی از مهمترین چالش‌های فراروی نظام اداری کشور بوده که تاثیر قابل توجهی در میزان رضایت مردم از نظام سیاسی کشور دارد. علی رغم تلاش های زیادی که برای مقابله با فساد صورت گرفته است، کماکان این مساله به عنوان یکی از چالش‌های جدی نظام اداری کشور قلمداد شده و به نظر می‌رسد این چالش به یک مساله مزمن در نظام اداری کشور مبدل گشته است. با توجه به این سوابق و مسایل، سازمان اداری و استخدامی کشور برنامه‌ای برای ارتقاء سلامت، پیشگیری و کنترل فساد اداری جهت ارائه به شورای عالی اداری آماده کرده که در مراحل پایانی تدوین است. به پیشنهاد اندیشکده حکمرانی شریف و به منظور رفع نقایص و ارتقاء سطح کیفی این برنامه و ایجاد همسویی در میان فعالان این حوزه، نشست تخصصی بررسی پیش نویس این برنامه را در تاریخ دو‌شنبه ۱۰ تیرماه ۹۸ با حضور نمایندگان سازمان اداری و استخدامی کشور پژوهشگرانی از سازمان‌ها و مراکز پژوهشی مختلف نظیر برگزار نمود.

در این نشست تخصصی، ابتدا جناب آقای دکتر آقازاده مسئول تدوین پیش نویس برنامه در سازمان اداری و استخدامی کشور، درباره شیوه تدوین برنامه و چارچوب کلی آن توضیحاتی ارائه نمودند و سپس به معرفی راهبردهای ده‌گانه مذکور در پیش نویس برنامه پرداختند. در ادامه نشست، سایر پژوهشگران و صاحب نظران حاضر در جلسه پرسشهایی درباره اهداف برنامه، جایگاه حقوقی و چگونگی اجرای آن مطرح نمودند و به طرح دیدگاه‌ها و پیشنهادات اصلاحی خود درباره کلیات برنامه پیشنهادی پرداختند. همچنین مقرر شد جهت بررسی دقیق تر راهبردها و تکمیل مباحث، جلسه دوم بررسی پیش نویس در تاریخ ۲۵ تیر ۱۳۹۸ برگزار شود.

جلسه ۱۱ تیر اقتصاددانان جوان با موضوع “پیشنهاداتی درباره ‏ی شیوه ‏ی عمل سازمان صداوسیما در مسائل اقتصادی” برگزار شد.  در ابتدای این جلسه دکتر خاندوزی با شیوه‏ ی عمل شورای اقتصادی سازمان صدا و سیما و تاثیرگذاری آن بر سیاست‏ های سازمان را تشریح کردند. در ادامه جلسه نیز حاضران به بیان بایسته‏ های سیاست‏گذاری و ایده‏ های پیشنهادی خود پرداختند.

اهم بایسته‏ های سیاست‏گذاری مطرح شده بدین شرح است:

  • لزوم تدوین گفتمان اقتصادی برای سازمان صداوسیما و تلاش برای جهت‏ دهی برنامه‏ ها بر مبنای گفتمان مزبور
  • عدم ارائه‏ ی تحلیل‏ های سلیقه ‏ای و نادرست
  • استفاده از تجربه‏ های بین ‏المللی در ساخت برنامه‏ های تحلیلی اقتصادی
  • لزوم رعایت بی‏ طرفی در شیوه ‏ی خبررسانی
  • هم‏فکری و همکاری با دولت به منظور هم‏ افزایی در اجرای سیاست‏ های اقتصادی
  • تبیین متوازن نمونه‏ های موفق و ناموفق کارآفرینی و عدم ایجاد توهم کارآفرینی آسان.
  • افزایش سواد مالی مردم در جهت آگاهی از حقوق اقتصادی خود در زمینه‏ های همچون محاسبه‏ ی نرخ سپرده بانکی و مفاهیم مرتبط با بیمه‏.
  • توجه به تولید محتوای مناسب آموزشی برای کودکان و نوجوانان
  • لزوم تربیت نیروی انسانی کارآمد آشنا به مفاهیم اقتصادی برای برنامه‏ سازی و تولید محتوا.

اهم ایده ‏های پیشنهادی اعضا به منظور پیشبرد باسته های فوق به شرح زیر است:

  • پخش یک برنامه‏ ی اختصاصی اقتصادی به منظور تحلیل و رصد خبرهای اقتصادی و تحلیل آن‏ها
  • برگزاری کارگاه‏ های آموزشی-تحلیلی با حضور اساتید اقتصادی و مالی به منظور ارتقای سواد تحلیلی برنامه‏ سازان
  • ارتباط منظم با روابط عمومی دستگاه‏ های موثر در سیاست‏گذاری اقتصادی
  • حضور نماینده‏ ی دولت در شورای اقتصادی صدا و سیما
  • پخش رایگاه برنامه‏ های ساخته شده توسط دستگاه‏ های دولتی-حاکمیتی که با استانداردهای شورای اقتصادی سازمان همراستا باشد.

تحولات اخیر اقتصاد ایران و محدودیت‌های درآمدی کشور بار دیگر توجه مسئولین و سیاستگذاران را به مساله اندازه دولت جلب کرده است. این مساله، که تحت عناوینی نظیر چابک‌سازی و کوچک سازی دولت هم از آن یاد می شود، یکی از پربسامدترین مسائل مطرح در برنامه‌های اصلاح نظام اداری پس از انقلاب اسلامی بوده است. اما علی رغم این سابقه طولانی، نه تنها در عرصه عمل موفقیت چندانی در اجرای این برنامه ها به دست نیامده است، بلکه باید اذعان داشت که از بعد نظری هم این مساله به خوبی درک نشده است. از این رو، روز سه‌شنبه ۱۸ تیرماه ۹۸ اندیشکده حکمرانی شریف – با همکاری سازمان اداری و استخدامی کشور- میزبان هشتمین جلسه از سلسله نشست‌های اندیشه‌ورزی اصلاح نظام اداری با موضوع «مساله اندازه دولت در ایران» بود که با حضور جمعی از پژوهشگران سازمان‌ها و مراکز پژوهشی مختلف برگزار شد.

در بخش نخست هم‌اندیشی، آقای سید مجتبی شهرآیینی کارشناس برنامه نظام اداری اندیشکده ارائه ای با تمرکز بر مفهوم‌شناسی مساله اندازه دولت ارائه داد که مورد استقبال و بحث و تبادل نظر حضار قرار گرفت. جمع‌بندی اصلی این گفتگوها این بود که مساله اندازه دولت مساله اصلی نیست و آنچه اهمیت دارد نقشی است که دولت (از جهات گوناگون) در فعالیت‌های اقتصادی کشور ایفا می‌کند که از آن جمله می‌توان به بودجه‌ریزی، مقررات‌گذاری، تصدی‌گری و استخدام نیروی انسانی اشاره کرد. در بخش دوم هم‌اندیشی، کارشناسان و پژوهشگران سازمان‌های مختلف به طرح اهم موضوعات مطرح در این حوزه در سازمان متبوع خود پرداخته و امکان همکاری و هم‌افزایی بیشتر در این حوزه را مورد بررسی قرار دادند. در پایان نشست توافق شد مجموعه مذاکرات و مباحث مطرح شده به عنوان یک سند مشترک و مرجع تهیه و در میان اعضای سلسله نشست‌ها به اشتراک گذاشته شود.

 

 

 

 

مطالعه‌ی روندِ شکل‌گیری اجتماع‌ها در بسترِ «پلتفرم‌های دیجیتال» از حوزه‌های پژوهشی نوین به شمار می‌رود. پژوهشگر در این عرصه تلاش می‌کند ضمن بررسی نحوه‌ی بهره‌مندی اجتماع از فناوری‌های دیجیتال دینامیک رشد، موفقیت و شکست آن را استخراج نماید.
ضمن نگاه پژوهش‌محور به مقوله‌ی اجتماع‌سازی همواره بررسی نمونه‌های تجربی و افراد اثرگذار این حوزه مخاطب را جهت درک بهتر الزامات، روش‌ها و چالش‌های اجتماع‌سازی یاری می‌سازد.
در نشست سه‌شنبه ۱۱ تیر ۹۸، ساعت ۱۱ الی ۱۳، جمعی از اعضاء موسس کانون توحید مونترال و پژوهشگران نوآوری و فناوری‌های دیجیتال از تجربه‌ی شکل‌گیری کانون توحید مونترال و بهره‌مندی از فناوری‌های دیجیتال در سیر رشد آن خواهند گفت.
این نشست میزبان دکتر سید نصرالله طباطبایی استادیار دانشکده فناور‌های نوین دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، دکتر یاسر رهروانی استادیار گروه سیستم‌های اطلاعاتی مدرسه‌ی تجارت آیوی دانشگاه غربی کانادا و دکتر سید رضا میرنظامی استادیار پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف به‌عنوان اعضاء هیئت موسس و هیئت مدیره کانون توحید مونترال خواهد بود.

موضوعات نشست بدین شرح است:
۱- مرور تجربه‌ی شکل‌گیری و رشد کانون توحید مونترال به‌عنوان اجتماع دین‌محور
۲- مرور تجربه‌ی بهره‌مندی از فناوری اطلاعات برای افزایش ارتباطات، بهره‌وری و نوآوری در اعضاء کانون توحید مونترال
۳- تحلیل و بررسی نقش فناوری‌های تحول‌آفرین حوزه‌ی فناوری اطلاعات در شکل‌گیری نوآوری پیش‌گرایانه/فعالانه کاربران
۴- نقشِ «باز بودن» فناوری‌های دیجیتال جمع‌سپار در انحراف، اصلاح، یا تقویت اهداف اولیه سازمان

از عزیزان علاقه‌مند، صاحب‌نظر یا دارای تجربه در موضوعات نشست خواهشمندیم ضمن تکمیل فرم ذیل حضور خویش را اعلام نمایند تا هماهنگی لازم انجام شود.

http://yon.ir/D4GMeeting

همایش «پول و توسعه» به همّت دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در تاریخ شنبه و یکشنبه ۱۴ و ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ برگزار گردید. در این همایش علاوه بر موضوع‌های پول و اثرهای آن بر اقتصادهای امروزی و همچنین نقش آن در توسعه، به‌طور ویژه به رمزارزها و نتایج آن در سیاست‌های پولی پرداخته شد. حسین میرزاپور، دانش‌اموخته‌ی دکتری مدیریت از دانشگاه مونترال و معاون پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف نیز به‌عنوان متخصص رمزارز و بلاک‌چین در پنل تخصصی این حوزه حضور داشت. او پس از برشمردن آثار ظهور رمزارزها بر سیاست‌گذاری اقتصادی به چالش امروز رمزارزها پرداخت. وی که همزمان راهبر حوزه تخصصی «حکمرانی در عصر دیجیتال» در اندیشکده حکمرانی شریف هم است تعیین هویّت را چالش مهم دوره‌ی کنونی بلوغ رمزارزها دانست و اضافه کرد از جمله نقاط انفصال دنیای واقعی و فضای مجازی بحث تعیین هویّت است و امروزه غول‌های فضای مجازی به‌دنبال توسعه‌ی راهکارهایی هستند تا اصالت هویّت شخص در شبکه‌ی توزیع‌شده‌ی بلاک‌چین قابل تعیین شود. به تعبیر او تعیین اصالت هویّت کاربران رمزارزها و امکان مشارکت سیاسی آنان در سیاستگذاری پولی انقلاب بعدی فناوری‌های بلاک‌چین و رمزارز خواهد بود و آنجاست که مرز میان دنیای حقیقی و فضای مجازی بشدت کمرنگ‌تر خواهد شد.