دمیدن روح تازه در پیکر کهنه؛ هنر گذار از فروپاشی بدون تخریب

👤 محمد بهدار، مدیر گروه حکمرانی و فناوری، طی یادداشتی به بازخوانی نهادسازی‌های پساجنگ و درس‌هایی برای ایران پرداخته است.
🔍پیش از هرگونه اقدام برای بازسازی یک کشور یا نظام اقتصادی، سیاست‌گذار با یک دوگانه بنیادین و اغلب سرنوشت‌ساز مواجه است؛ آیا باید نهادهای برآمده از دوران بحران یا رژیم پیشین را به کلی ویران کرد و بنایی نو از صفر بنا نهاد، یا اینکه اسکلت همان ساختار فرسوده و حتی بدنام را حفظ کرد و روحی تازه در آن دمید؟
🔹بررسی تجارب تاریخی نشان می‌دهد که «ایجاد نهادی جدید» هرچند از منظر سیاسی و اخلاقی جذاب و نمادین به‌نظر می‌رسد، اما معمولاً پرهزینه، کُند و با ریسک بالای شکست همراه است. تاریخ بازسازی فرانسه، ایتالیا، آلمان و ویتنام همگی بر تقدم این مسیر دوم گواهی می‌دهند.
🔸پیشنهادات سیاستی برای بازسازی و اصلاحات نهادی در ایران:
▫️کارگروه نوسازی فرابخشی (مدل کمیسریاری برنامه‌ریزی)
▫️توقف خصوصی‌سازی‌های ناپخته و اولویت‌دهی به تنظیم‌گری
▫️توانمندسازی مالی شهرداری‌ها (حکمرانی چندسطحی)
▫️لنگر خارجی برای تعهدپذیری (مدل ویتنام)
▫️مشروعیت‌سازی اجتماعی از طریق نهادهای سه‌جانبه