حکمرانی در عمل ۶۱: حکمرانی صنعت گاز ایران

اهمیت و جایگاه گاز طبیعی در بخش انرژی ایران از دو منظر داخلی و بین‌المللی قابل‌تحلیل است. از منظر داخلی میزان بالای وابستگی به منابع گاز برای تأمین انرژی و از منظر بین‌المللی از دو جهت دسترسی به ذخایر غنی گاز و قرارگیری در چهارراه انرژی منطقه باعث اهمیت ویژه صنعت گاز برای کشور شده است.

صنعت گاز ایران علی‌رغم دستاوردهایی همچون تولید بیش از ۲۰۰ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی در سال، مدیریت بیش از ۳۸ هزار کیلومتر خطوط لوله و تأمین ۷۵% انرژی کشور با مشکلات و چالش‌هایی همچون ضعف در حضور بازار جهانی گاز، وابستگی مستقیم بودجه‌ای دولت به درآمدهای حاصل از فروش گاز، افزایش بی‌رویه مصرف گاز در بخش خانگی- تجاری و… روبه‌روست. هر یک از این مشکلات دلایل مختص به خود را دارند، اما وقتی به‌صورت یکپارچه دیده می‌شوند، مشکل ساختاری و حکمرانی بخش صنعت گاز را یادآوری می‌کنند.

حکمرانی صنعت گاز در ایران شامل اهداف، برنامه‌ها، ساختارها و ابزارهای مختلفی است که در طول زمان تغییرات زیادی داشته‌اند. در ساختار کنونی عمده وظایف سیاست‌گذاری بخش گاز بر عهده وزارت نفت، شرکت ملی نفت، هیئت دولت و مجلس شورای اسلامی قرار دارد و قسمتی از وظایف تصدی‌گری بر عهده شرکت ملی نفت و قسمت دیگر بر عهده شرکت ملی گاز قرار دارد. علاوه بر این نهادها، وزارت صنعت، شورای عالی انرژی، کمیسیون زیربنایی دولت و سازمان برنامه‌وبودجه دیگر نهادهایی هستند که در ساختار دولت وظایفی را در حوزه گاز بر عهده‌دارند. این ساختار نامتمرکز و پیچیده موجب شده است تا بسیاری از چالش‌ها و مشکلات صنعت گاز به‌صورت حل‌نشده باقی بمانند. حال سؤال اینجاست که حکمرانی مطلوب صنعت گاز ایران چه ویژگی و مشخصاتی باید داشته باشد؟

سؤالات محوری این نشست عبارت‌اند از:

  • سیاست‌گذاری و تنظیم گری صنعت گاز ایران در بخش‌های مختلف مانند اکتشاف و تولید، پالایش، انتقال، توزیع، خرده‌فروشی و تعیین سبد بهینه مصرف در ساختار کنونی توسط چه نهادهایی صورت می‌پذیرد؟ و برای بهبود آنچه اقداماتی لازم است؟
  • مزایا و معایب حضور شرکت ملی گاز ایران در بخش اکتشاف و تولید چیست؟
  • نحوه انتخاب هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت ملی گاز به‌منظور عملکرد تجاری شرکت ملی گاز باید به چه صورت باشد؟

این نشست شصت و یکمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط حوزه تخصصی انرژی و با حضور مهندس رکن‌الدین جوادی؛ عضو سابق هیئت‌مدیره شرکت ملی گاز ، مدیرعامل سابق شرکت ملی نفت و مدیرعامل اسبق شرکت ملی صادرات گاز، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۶۰: نقش جرائم مالی در اقتصاد آمریکا و دلالت‌های آن برای ایران

در سال‌های منتهی به بحران ۲۰۰۸ جرائم متعدد مالی در ضعف رگولاتوری و نظارت دولت آمریکا به وقوع پیوست. هدف این ارائه بررسی جرائم مالی صورت گرفته در اقتصاد آمریکا و اهمیت این موضوع برای اقتصاد ایران است. بسیاری از نوآوری‌های مالی مورد استفاده در کشورهای توسعه‌یافته درنهایت به کشورهای درحال‌توسعه انتقال خواهد یافت. بنابراین آگاهی در این حوزه، مانع بروز سوءاستفاده‌های احتمالی سیستماتیک و وقوع بحران مالی خواهد شد. بعد از بحران مالی آمریکا نیز جرائم مالی به‌صورت گسترده رخ داده است. ایگان، متوس و سرو (۲۰۱۸) نشان می‌دهند که بعد از بحران مالی، جرائم مالی قابل‌توجهی توسط مشاوران سرمایه‌گذاری در آمریکا اتفاق افتاده است و این جرائم قشر کم‌سوادتر را بیشتر مورد هدف قرار داده است. بااین‌وجود زینگالس (۲۰۱۵) بیان می‌کند که طیف گسترده‌ای از محققان اقتصاد مالی نسبت به وجود گسترده جرائم مالی و نقش آن در اقتصاد کم‌توجه هستند. پژوهشگران ایرانی می‌توانند به بررسی جرائم در بازار بورس ایران، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، بازارگردان‌ها و دست‌کاری در قیمت‌ها بپردازند. ابزارها و نوآوری‌های مالی و تسهیل کردن مقررات مالی به‌صورت پیوسته به اقتصاد ایران عرضه خواهند شد و پژوهشگران می‌توانند به بررسی سوءاستفاده سیستماتیک از آن بپردازند. تحقیقات در این حوزه می‌تواند از بحران‌های محتمل مالی جلوگیری کنند.

خلاصه سخنرانی  در سال‌های منتهی به بحران ۲۰۰۸ جرائم متعدد مالی در ضعف رگولاتوری و نظارت دولت آمریکا به وقوع پیوست. هدف این ارائه بررسی جرائم مالی صورت گرفته در اقتصاد آمریکا و اهمیت این موضوع برای اقتصاد ایران است. بسیاری از نوآوری‌های مالی مورد استفاده در کشورهای توسعه‌یافته درنهایت به کشورهای درحال‌توسعه انتقال خواهد یافت. بنابراین آگاهی در این حوزه، مانع بروز سوءاستفاده‌های احتمالی سیستماتیک و وقوع بحران مالی خواهد شد. بعد از بحران مالی آمریکا نیز جرائم مالی به‌صورت گسترده رخ داده است. ایگان، متوس و سرو (۲۰۱۸) نشان می‌دهند که بعد از بحران مالی، جرائم مالی قابل‌توجهی توسط مشاوران سرمایه‌گذاری در آمریکا اتفاق افتاده است و این جرائم قشر کم‌سوادتر را بیشتر مورد هدف قرار داده است. بااین‌وجود زینگالس (۲۰۱۵) بیان می‌کند که طیف گسترده‌ای از محققان اقتصاد مالی نسبت به وجود گسترده جرائم مالی و نقش آن در اقتصاد کم‌توجه هستند. پژوهشگران ایرانی می‌توانند به بررسی جرائم در بازار بورس ایران، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، بازار گردان‌ها و دست‌کاری در قیمت‌ها بپردازند. ابزارها و نوآوری‌های مالی و تسهیل کردن مقررات مالی به‌صورت پیوسته به اقتصاد ایران عرضه خواهند شد و پژوهشگران می‌توانند به بررسی سوءاستفاده سیستماتیک از آن بپردازند. تحقیقات در این حوزه می‌تواند از بحران‌های محتمل مالی جلوگیری کنند.

این نشست شصتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط حوزه تخصصی حکمرانی و سیاست‌گذاری عمومی و با حضور سید مهیار سفیدگران، دانشجوی دکترای مالی دانشگاه تگزاس آستین، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  •  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  •  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۹: چرا برخی قوانین مجلس کارآمد نیست؟

 مجلس شورای اسلامی به‌عنوان مهم‌ترین نهاد قانون‌گذاری، دارای جایگاهی استراتژیک در قوای حکمرانی کشور می‌باشد. به‌طوری‌که ازنظر بسیاری از کارشناسان، اگر بگوییم کارآمدی مجموعه نظام اسلامی بیش از آنکه وابسته به عملکرد قوه مجریه باشد، برآمده از کارکرد مجلس است، گزاف نگفته‌ایم. پارلمان ایران مانند آنچه در بسیاری از کشورهای جهان وجود دارد دارای ۴ وظیفه اساسی (نمایندگی، قانون‌گذاری، نظارت، بودجه‌بندی) می‌باشد، حال‌آنکه پس از گذشت چهل سال از تشکیل نظام جمهوری اسلامی، هنوز نمی‌توان مجلس را به‌ویژه در عمل به وظایف تقنینی خود در شأن انقلاب اسلامی مردم ایران دانست.

  • وجود قوانین متعدد ولی بعضاً ناکارا به چه علت می‌باشد؟
  • مشکلات نظام قانون‌گذاری کشور برآمده از چیست؟
  • برای رفع مشکل قانون‌گذاری، نقش اساسی را اصلاح ساختار می‌تواند ایفا کند یا روش یا افراد؟

در نشست فوق میزبان آقایان دکتر جلیل محبی و علی عبدالاحد، نگارنده اصلی متن منتشرشده مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در مهرماه سال جاری، تحت عنوان «آسیب‌شناسی نظام قانون‌گذاری جمهوری اسلامی ایران» خواهیم بود. تا بپرسیم در طی دو سال زمانی که تحقیق فوق به طول انجامید، چه داده‌هایی از مشکلات مجلس به‌دست‌آمده که لزوماً در متن فوق نیامده و همچنین چه راهکارهایی از دید محققین می‌تواند ثمربخش باشد.

این نشست پنجاه و نهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه پارلمان و با حضور حجت‌الاسلام دکتر جلیل محبی، مدیر دفتر مطالعات حقوقی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، جناب آقای علی عبدالاحد، کارشناس دفتر مطالعات حقوقی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۸: مدیریت عملکرد در دستگاه‌های بخش دولتی

مدیریت عملکرد به‌مثابه ستون فقرات نظام اداری است و اکثر کشورهای موفق، دارای نظام مدیریت عملکرد منسجمی هستند. استقرار و اجرایی سازی نظام مدیریت عملکرد در بخش دولتی، بسیار پیچیده است. فرآیند مدیریت عملکرد در بخش دولتی (شامل برنامه‌ریزی، ارزیابی عملکرد، تحلیل اطلاعات و …) یکی از اقدامات مهم و اساسی است. نظام مدیریت عملکرد یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریتی است که در کشورهای مختلف موردتوجه ویژه‌ای قرار گرفته است.

از طریق نظام مدیریت عملکرد می‌توان علاوه بر ارزیابی و پایش عملکرد در حوزه‌های مختلف، راهکارهای اجرایی منجر به بهبود عملکرد را در حوزه‌های گوناگون ارائه داد. در کشور ما اسناد سیاستی و قوانین زیادی مرتبط با مدیریت عملکرد وجود دارد.

فرآیند ارزیابی عملکرد دستگاه‌های دولتی بر اساس اسناد و قوانین و چالش‌های اجرایی سازی آن در این جلسه مورد تحلیل و واکاوی قرار خواهد گرفت.

این نشست پنجاه و هشتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه نظام اداری و با حضور دکتر علاءالدین رفیع زاده، رئیس امور مدیریت عملکرد و ارتقای فرهنگ‌سازمانی سازمان اداری و استخدامی کشور و مؤلف ۹ جلد کتاب در حوزه مدیریت عملکرد و دکتری مدیریت دولتی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۷: اصلاح نظام اداری، چالش‌ها و راهکارها

نظام اداری به‌عنوان ماشین اجرایی حکومت‌ها و یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های توسعه، نقش گسترده و مؤثری در سامان یافتن امور کشورها بر عهده داشته و کارآمدی و پویایی آن موجب ارتقا سطح کارایی سایر نظام‌های کشور می‌شود. ازاین‌رو اصلاح و تحول نظام اداری در دستور کار دولت‌های مختلف قبل و بعد از انقلاب اسلامی قرارگرفته و در طول این دوران قوانین، برنامه‌ها و سیاست‌های گوناگونی تدوین شده است.

استمرار چالش‌ها و معضلات نظام اداری در ایران، این مسئله را به بحرانی مزمن و تعمیق‌گر سایر بحران‌های کشور نظیر بحران صندوق‌های بازنشستگی، بحران نظام بانکی و بحران بیکاری مبدل ساخته، ازاین‌رو ضرورت برنامه‌ریزی راهبردی و تلاش مؤثر به‌منظور اصلاح نظام اداری از اهمیت مضاعفی برخوردار شده است.

این نشست پنجاه و هفتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه نظام اداری و با حضور دکتر لطف‌الله فروزنده، معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور در دولت دهم و قائم‌مقام اسبق مرکز پژوهش‌های مجلس، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۶: نگاهی به آینده ترکیه و چالش‌های سیاسی و اقتصادی آن

امپراتوری عثمانی به دلیل وسعت فراوان و قدرت سیاسی، نظامی و اقتصادی قابل‌توجه، همواره یکی از مهم‌ترین بازیگران منطقه غرب آسیا و شرق اروپا به شمار می‌رفته است. با فروپاشی این امپراتوری و تقلیل این حکومت پهناور به ترکیه امروزی، باز هم می‌توان این کشور را به دلیل حجم روابط گسترده سیاسی و اقتصادی که با ایران دارد، و همچنین، قدرت اثرگذاری و نفوذ منطقه‌ای و بین‌المللی،‌ یکی از مهم‌ترین همسایگان ایران قلمداد کرد. با روی کار آمدن حزب اسلام‌گرای «عدالت و توسعه» در دو دهه اخیر و همچنین تحولات منطقه‌ای، روابط این کشور با ایران و سایر کشورها دچار فراز و نشیب‌هایی بوده است. به نظر می‌رسد پرداختن به این مسئله بر دقت پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌های موضوعات سیاسی و اقتصادی ایران در بعد بین‌المللی اثر مطلوبی دارد.

در این رویداد، آقای «مسعود صدرمحمدی»، تحلیل‌گر مسائل منطقه قفقاز، ترکیه و اورسیا و مدیر بخش ترکیه و اوراسیای خبرگزاری تسنیم، به تاریخچه حزب «عدالت و توسعه» ترکیه، پیشینه سیاسی و فکری رئیس‌جمهور فعلی این کشور و همچنین ریشه‌یابی چالش‌های اقتصادی و سیاسی که ترکیه در دو دهه اخیر با آن مواجه شده است، می‌پردازند. در این جلسه تحلیلی از وضعیت موجود اقتصادی و سیاسی کشور ترکیه و پیش‌بینی برای آینده آن ارائه خواهد شد.

این نشست پنجاه و ششمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات بین‌الملل و با حضور آقای مسعود صدرمحمدی، مدیر بخش ترکیه و اوراسیای خبرگزاری تسنیم، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۵: سیاست نگاه به شرق؛ ابعاد و پیامدها

از بعد از انقلاب اسلامی ایران، باوجوداینکه اصل «نه شرقی، نه غربی» در سیاست خارجی ایران تعریف و پیگیری شد، اما جمهوری اسلامی همواره گرایش بیشتری به شرق در مقایسه با غرب داشت. عدم خصومت آن‌ها نسبت به انقلاب ایران و موضع مشترک در مقابله با آمریکا از یک‌سو، و اعمال تحریم‌های گسترده اقتصادی توسط غرب نسبت به ایران پیگیری این سیاست را به‌تدریج به یک اصل مهم در سیاست خارجی ایران تبدیل کرد که در دوره آقای احمدی‌نژاد به اوج رسید. به‌طوری‌که انتقاداتی را نسبت به این سیاست در داخل ایران برانگیخت و از وابستگی فزاینده به شرق به‌ویژه چین سخن به میان آمد. آقای روحانی که از منتقدان این روند بود تلاش کرد تا با بهبود روابط با غرب به‌نوعی در سیاست خارجی ایران توازن ایجاد کند که با توافق هسته‌ای و عادی‌سازی روابط با اروپا موفقیت‌هایی نیز در این زمینه به دست آمد. اما با خروج آمریکا از برجام و عدم توان و اراده کافی توسط اروپا برای انجام تعهدات خود در قالب این توافق، بار دیگر از گردش به شرق در سیاست خارجی ایران سخن به میان می‌آید. حسین ملائک سفیر سابق ایران در چین و تحلیلگر مسائل بین‌المللی به بررسی ابعاد و پیامدهای این سیاست خواهد پرداخت.

این نشست پنجاه و پنجمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات بین‌الملل و با حضور سید محمدحسین ملائک، سفیر سابق ایران در چین و تحلیلگر مسائل بین‌المللی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۴: بحران ارزی ترکیه، فرصت‌ها و چالش‌های پیش روی ایران

ظرف یک سال اخیر مسیری که لیر ترکیه طی کرده به بازدهی منفی ۱۰۰ درصدی در برابر دلار آمریکا منتهی شده است. به‌طوری‌که لیر به پایین‌ترین سطح تاریخی خود در برابر دلار آمریکا با ثبت نرخ برابری ۲۲/ ۷ رسید. ازآنجاکه ترکیه پیونددهنده خاورمیانه و اروپا ازنظر اقتصادی تلقی می‌شود؛ بنابراین، اثرات ناشی از بحران مالی تنها در مرزهای این کشور باقی نخواهد ماند. (کارشناسان نظرات متعددی در خصوص دلایل بروز بحران ارزی ترکیه ارائه داده‌اند. برخی بر اهمیت عوامل سیاسی ازجمله تشدید تنش روابط میان آنکارا و واشنگتن تأکید دارند؛ اما سایر تحلیلگران عوامل بنیادین را ریشه اصلی معرفی می‌کنند که تنها با تنش سیاسی تحریک شده‌اند.
در این رویداد، دکتر اشرف محمد دوابه استاد دانشگاه صباح الدین زعیم استانبول و مدیر آکادمی اروپایی تأمین مالی و اقتصاد اسلامی در لندن (EAIFE)، که صاحب مقالات و کتب متعددی در زمینه امور مالی اقتصاد اسلامی است و سابقه فعالیت در نهادهای بانکی و مالی اسلامی و بین‌المللی را دارد به بیان نظرات خود پیرامون بحران ترکیه می‌پردازد. وی معتقد است ترکیه با روی آوردن به سمت کشورهایی نظیر ایران می‌تواند از بحران خارج شود.

این نشست پنجاه و چهارمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات بین‌الملل و با حضور دکتر اشرف محمد دوابه، استاد اقتصاد دانشگاه صباح الدین زعیم استانبول و عضو سازمان بین‌المللی اسلامی اقتصاد و دارایی و مدیر آکادمی اروپایی تأمین مالی و اقتصاد اسلامی در لندن (EAIFE)، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۳: دیپلماسی عمومی و تصویر بین المللی جمهوری اسلامی ایران

دیپلماسی عمومی و استفاده از آن در چارچوب قدرت نرم و در راستای منافع ملی در چند دهه اخیر به‌طورجدی موردتوجه کشورهای مختلف قرار گرفته است.

جمهوری اسلامی ایران هم با توجه به ماهیت و مبانی ایدئولوژیک خود همواره به ملت‌ها و افکار عمومی جهان توجه ویژه‌ای داشته است. ترکیب مؤلفه‌های تاریخی و مذهبی ایران، فرصت‌های مهمی را برای پیشبرد دیپلماسی عمومی و تقویت قدرت نرم فراروی جمهوری اسلامی ایران قرار داده است. بااین‌حال، استفاده از این ابزار در سیاست خارجی با چالش‌ها و موانعی نیز روبرو بوده است. به‌طوری‌که در حال حاضر تصویر چندان مطلوبی از ایران در افکار عمومی جهان وجود ندارد.

بر همین اساس، گروه مطالعات بین‌الملل اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری دانشگاه شریف، سلسله نشست‌هایی با حضور سفرا و مسئولان دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به‌منظور آشنایی با اقدامات صورت گرفته و همچنین فرصت‌ها و چالش‌های موجود در این زمینه برگزار کرده است.

این نشست پنجاه و سومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات بین‌الملل و با حضور آقای دکتر سید رسول موسوی، مدیرکل سابق دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه و همچنین سفیر سابق ایران در فنلاند، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  •  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۲: اقتصاد سیاسی قانون‌گذاری

فرآیند قانون‌گذاری مانند بسیاری از موضوعات حاکمیتی با کاهش یا افزایش منافع افراد، جریان‌ها و گروها، درگیر است لذا اتفاقات پشت پردهٔ زیادی می‌تواند مسیر و فرآیند قانون‌گذاری را متأثر کرده و آن را از مسیر صحیح خود خارج نماید. در این جلسه با بررسی لابی‌ها و تعاملاتی که در جریان تصویب لایحهٔ اصلاح موادی از قانون مالیات بر ارزش‌افزوده رخ داده، به بررسی اقتصاد سیاسی تقنین پرداخته می‌شود و مسائلی در این زمینه که منجر به کاهش کیفیت قانون‌گذاری می‌شود مورد بررسی قرار می‌گیرد.

این نشست پنجاه و دومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه پارلمان و با حضور آقای محمود شکری، نمایندهٔ دورهٔ نهم و دهم مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از حوزهٔ انتخابیهٔ تالش، رضوانشهر و ماسال، مشاور اسبق وزیر امور اقتصاد و دارائی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی و بدون حضور رسانه‌ها برگزار می‌شود و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

 

حکمرانی در عمل ۵۱: الزامات تنظیم‌گری در صنعت برق ایران

gptt-de-gip51poster

با گذشت حدود ۱۵ سال از آغاز رسمی اصلاحات و تجدید ساختار در صنعت برق ایران و کسب رکوردهایی در عدم تجربه خاموشی گسترده طی این مدت، اکنون این صنعت در ایران با چالش‌های بزرگی دست‌وپنجه نرم می‌کند که عدم چاره‌اندیشی در کوتاه‌مدت و برنامه‌ریزی بلندمدت می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری بر پیکر این صنعت زیرساختی و مادر وارد آورده و باعث بروز مشکلاتی حتی در ابعاد اجتماعی و سیاسی گردد. کمبود شدید منابع مالی و وجود بدهی‌های کلان، عدم تناسب بین هزینه تمام‌شده تولید برق و قیمت فروش آن، نوسانات نرخ ارز، اختلاف بین رشد مصرف و ظرفیت تولید، راندمان پایین تولید در نیروگاه‌ها، یارانه‌های برق، موضوع آلایندگی زیست‌محیطی نیروگاه‌ها و مشکلات ناشی از خصوصی‌سازی نیروگاه‌ها از مهم‌ترین چالش‌های صنعت برق به شمار می‌آید. طبعاً در ایجاد این مشکلات علل و عوامل متعددی تأثیرگذار بوده و هستند که از مهم‌ترین آن‌ها، اشکال و تداخل در وظایف نهادهای حکمرانی و یکپارچه ندیدن مسائل مربوطه در یک چارچوب کلان و به‌هم‌پیوسته (علی‌رغم تلاش‌هایی مثل ایجاد شورای عالی انرژی، تدوین طرح جامع انرژی یا ایده تشکیل وزارت انرژی) می‌باشد.

با طرح مفاهیم تجدید ساختار، تمرکززدایی و برون‌سپاری امور غیر حاکمیتی دولت از حدود ۲ دهه پیش، صنعت برق از نخستین صنایعی در کشور است که حضور و فعالیت یک نهاد تنظیم‌گر (رگولاتور بخشی) را تجربه نموده است. هیئت تنظیم بازار برق ایران با بیش از یک دهه فعالیت، تا به امروز عهده‌دار نقش تنظیم‌گری در صنعت برق ایران بوده است. بااین‌حال، وجود برخی چالش‌های با اهمیت و قابل‌توجه در نظام تنظیم‌گری صنعت برق ایران سبب گردیده است تا نهاد مذکور در راستای دستیابی به اهداف از پیش تعیین‌شده خود چندان موفق نباشد. ازاین‌رو، با عنایت به تجربه فعالیت این نهاد در صنعت برق ایران، لازم است تا برای مواجهه صحیح و اصولی با این واقعیت غیرقابل‌انکار تلاش نمود تا پاسخ مناسبی برای این پرسش یافت که اساساً چالش‌های تنظیم‌گری (رگولاتوری) در صنعت برق ایران کدم‌اند؟ راهکارهای عمومی مواجهه با این چالش‌ها چیست؟ و الزامات فعالیت مناسب تنظیم‌گر در صنعت برق ایران چه مواردی است؟

در این نشست، دکتر علی‌اصغر اسماعیل نیا، مدیرکل دفتر سرمایه‌گذاری و تنظیم مقررات بازار آب و برق و عضو هیئت تنظیم بازار برق ایران، باتجربه‌ای ارزشمند در صنعت برق ایران، به ارائه نظرات خود پیرامون الزامات رگولاتوری در این صنعت به‌منظور فعالیت مناسب این نهاد در نظام حکمرانی برق ایران، خواهند پرداخت.

سؤالات محوری این جلسه عبارت‌اند از:

  • آموزه‌های اساسی از تجربه فعالیت رگولاتوری در صنعت برق ایران کدام است؟
  • ارتباط تنظیم‌گر برق با سایر نهادهای حکمرانی (سیاست‌گذار و تصدی‌گر برق) به چه شکل است؟
  • جایگاه رگولاتوری صنعت برق در امر واگذاری و خصوصی‌سازی در این صنعت کجاست؟
  • ارتباط تنظیم‌گر برق با مسئله تعیین تعرفه‌ها در این حوزه به شکل می‌باشد؟

در پایان فرصت پرسش و پاسخ و بحث و گفتگوی جمعی، پیرامون مباحث مطرح‌شده، خواهد بود.

این نشست پنجاه و یکمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی و با حضور دکتر علی‌اصغر اسماعیل‌نیا، مدیرکل دفتر سرمایه‌گذاری و تنظیم مقررات بازار آب و برق و عضو هیئت تنظیم بازار برق ایران، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۵۰: تحریم و فروش نفت

gptt-de-gip50posterr

در ۸ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، رئیس‌جمهور آمریکا تصمیم خود مبنی بر خروج از برنامه اقدام مشترک (برجام) را اعلام کرد. نظر به این تصمیم مقرر شد تا تحریم خرید نفت ایران از ۱۸۰ روز و سایر تحریم‌ها پس از ۹۰ روز دوباره اجرا شوند. به‌طورکلی انجام معاملات خریدوفروش نفت خام نیازمند چهار گروه ابزار است. قراردادهای خریدوفروش، قراردادهای بیمه و پوشش ریسک، حمل‌ونقل و کانال‌های بانکی. با شدت گیری فشارها در دور قبل، هر ۴ ابزار اشاره‌شده شامل تحریم‌ها شدند اما علی‌رغم تحریم‌های وضع‌شده، امور بین‌الملل شرکت ملی نفت توانست تا روزانه بالغ‌بر ۱٫۳ میلیون بشکه نفت خام را به فروش برساند و شرکت نیکو نیز در دوران تحریم سالیانه گردش مالی ۴۷ میلیارد دلاری داشته است. اکنون و با توجه به خروج آمریکا از برجام و بازگشت دوباره تحریم‌ها، سؤال اصلی این است که چه عواملی موجب شد تا از آثار تحریم‌ها در دور قبل کاسته شود؟ و به‌منظور کاهش اثرات دور جدید تحریم چه اقداماتی ضروری‌اند؟

در این نشست، جناب آقای سید محسن قمصری مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت و از خبرگان توانمند حوزه نفت و گاز کشور، به ارائه نظرات خود در مورد تحریم و راه‌های فروش نفت در زمان تحریم خواهند پرداخت.

سؤالات محوری این نشست عبارت‌اند از:

  • مکانیزم و روش‌های فروش نفت توسط ایران چگونه است؟ نقش امور بین‌الملل شرکت ملی نفت و شرکت نیکو در این میان چیست؟
  • اثرات وضع تحریم‌های امریکا بر فروش نفت ایران چیست؟
  • آیا ساختارها و قوانین موجود کشور برای مقابله با تحریم‌ها کارآمدند؟
  • مهم‌ترین اقدامات لازم به‌منظور مقابله با آثار منفی تحریم خرید نفت ایران چه خواهد بود؟

این نشست پنجاهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی و با حضور آقای سید محسن قمصری، مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت و عضو سابق هیئت‌مدیره شرکت ملی نفت، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی و بدون حضور رسانه‌ها برگزار می‌شود و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۴۹: الزامات تجاری‌سازی شرکت ملی نفت

gptt-de-gip49poster

شرکت‌های بزرگ اکتشاف و تولید نفت و گاز دنیا را از منظر سرمایه‌گذاری می‌توان به دودسته شرکت‌های بین‌المللی (IOC) و شرکت‌های ملی نفت (NOC) تقسیم کرد. شرکت‌های IOC مثل اکسون موبیل، توتال، شل و… از گذشته سرمایه و فناوری اکتشاف و تولید را در اختیار داشته‌اند. از سوی دیگر به‌طور تاریخی شرکت‌های NOC با یک نقش حاکمیتی مجوز اکتشاف و تولید از مخازن نفتی را به‌صورت انحصاری در دست داشته‌اند، اما در انجام عملیات نیازمند حضور شرکت‌های خارجی بوده‌اند. با گذشت زمان برخی از کشورهای موفق مثل نروژ، برزیل، مالزی، چین، روسیه در حوزه حکمرانی منابع نفت و گاز توانستند شرکت‌های ملی نفت خود را از یک شرکت حاکمیتی به یک شرکت تجاری با دسترسی به فناوری‌های به‌روز و فعالیت در سایر کشورهای دنیا تبدیل کنند. به نظر می‌رسد، تبدیل‌شدن یک شرکت حاکمیتی به یک شرکت تجاری موفق انجام اقداماتی از قبیل: تغییر روابط مالی و تصمیم‌گیری شرکت‌ها با دولت، ایجاد نهاد تنظیم‌گر بخشی نفت و گاز، قراردادهای مشارکت در سرمایه‌گذاری با شرکت‌های قدرتمند IOC و خصوصی‌سازی بخشی از سهام شرکت را به دنبال داشته باشد. در حال حاضر از میان شرکت‌های ملی موفق استات‌اویل نروژ، پتروبراس برزیل، CNPC چین و… همگی بین ۱۰ تا ۵۰ درصد از سهامشان را در بورس‌های داخلی و بین‌المللی واگذار کرده‌اند.

ابلاغ سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی، توسط مقام معظم رهبری، در ایران حاکی از عزم جدی کشور برای تغییر رویکرد تصدی‌گری دولت به سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری بوده است. در همین راستا در بخش‌های متعددی شرکت‌های دولتی واگذار شدند. اما فرآیند خصوصی‌سازی دارای آسیب‌هایی از قبیل: واگذاری شتاب‌زده، تشکیل بخش عمومی غیردولتی، عملکرد ضعیف تجاری پس از خصوصی‌سازی و اعمال قدرت گروه‌های ذی‌نفع بود. حال سؤال اینجا است که با توجه به مسیری که شرکت‌های ملی نفت موفق دنیا طی کرده‌اند و شرایط فعلی کشور ایران، چه راه‌کاری برای تجاری شدن واقعی شرکت ملی نفت وجود دارد؟

در این نشست، مهندس میرمعزی، مدیرعامل کنونی شرکت گسترش انرژی پاسارگاد، مدیرعامل سابق شرکت ملی نفت ایران و از خبرگان توانمند حوزه نفت و گاز کشور، به ارائه نظرات خود در مورد الزامات لازم برای تجاری‌سازی بخشی از سهام شرکت ملی نفت ایران خواهند پرداخت.

سؤالات محوری موردنظر این جلسه عبارت‌اند از:

  • تغییر رویکرد حاکمیتی شرکت ملی نفت ایران به تجاری نیازمند چه اقداماتی است؟
  • آیا در شرایط فعلی کشور، خصوصی‌سازی شرکت ملی نفت ایران از منظر ابعاد، اقتصادی، اقتصاد سیاسی، حقوقی و سیاسی قابل انجام است؟
  • در صورت اجرای موفق تجاری‌سازی، وظایف تنظیم‌گری و نظارت بر فعالیت‌های این شرکت چگونه انجام بگیرد؟

در پایان فرصت پرسش و پاسخ و بحث و گفتگوی جمعی، پیرامون مباحث مطرح‌شده، خواهد بود.

این نشست چهل و نهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی و با حضور مهندس میرمعزی، مدیرعامل شرکت انرژی پاسارگاد، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۴۸: آسیب‌شناسی الگوی حکمرانی نظام مالیاتی

حرکت به سمت اقتصاد غیرنفتی مستلزم افزایش درآمدهای مالیاتی و بهبود شاخص «نسبت درآمدهای مالیاتی به تولید ناخالص داخلی» است. این شاخص در ایران حدود یک‌سوم میانگین کشورهای توسعه‌یافته است. از طرف دیگر، باید عملکرد نظام مالیاتی به‌گونه‌ای باشد که محیط کسب‌وکار را نامساعد نکند. در شرایط فعلی، علاوه بر فاصله زیاد درآمدهای مالیاتی از ظرفیت مالیاتی اقتصاد کشور، نحوه رفتار نظام مالیاتی و ممیزین با تولیدکنندگان آسیب‌های قابل‌توجهی به محیط کسب‌وکار وارد کرده است. به‌عبارت‌دیگر، سازوکارهای نامناسب و ساختارهای معیوب در نظام مالیاتی باعث شده است که ضمن افزایش فساد و ناکارآمدی در عملیات مالیات ستانی و دادرسی مالیاتی، افزایش درآمدهای مالیاتی هم عمدتاً از طریق فشار مضاعف بر مؤدیان موجود (و نه از محل شناسایی مؤدیان جدید و گسترش پایه مالیاتی) حاصل شود. مجموعه این سازوکارهای نامناسب و ساختارهای معیوب را می‌توان ذیل محور الگوی فعلی حکمرانی نظام مالیاتی کشور جای داد. این رویداد به آسیب‌شناسی این الگو پرداخته و دلالت‌های آن برای اصلاح نظام مالیاتی و خصوصاً لایحه مالیات بر ارزش‌افزوده (که در جریان بررسی و تصویب در مجلس شورای اسلامی است) را تبیین خواهد نمود.

این نشست چهل و هشتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی و با حضور دکتر علی‌اکبر عرب مازار، رئیس اسبق سازمان امور مالیاتی و عضو هیئت‌علمی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، آقای احمد غفارزاده، عضو مرکز عالی دادخواهی مالیاتی و تشخیص صلاحیت حرفه‌ای و مشاور مالیاتی مرکز پژوهش‌های مجلس، دکتر علی مروی، مدیر گروه مالیه عمومی مرکز پژوهش‌های مجلس، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip48posterrr

حکمرانی در عمل ۴۷: الزامات تشکیل وزارت انرژی

در بخش انرژی ایران مسائل مهمی از قبیل: وابستگی دولت‌ها به درآمدهای نفتی، یارانه انرژی، تولید غیر صیانتی، عدم تحقق برنامه‌های تولیدی از میادین نفت و گاز، عدم تحقق برنامه تزریق گاز به میادین نفت و گاز، افزایش مصرف گاز خانگی، بازدهی پایین در بخش تولید، توزیع و انتقال برق، سوزاندن اغلب گازهای همراه نفت، عدم بهره‌گیری از موقعیت منحصربه‌فرد ژئوپلوتیک در دیپلماسی و صادرات انرژی وجود دارد. هر یک از این مسائل دلایل خاصی برای عدم تحققشان وجود دارد، اما وقتی همگی به‌صورت یکپارچه دیده می‌شود، مشکلات ساختاری و حکمرانی انرژی ایران را به ذهن یادآور می‌شود.

چند ماه پیش، جلسه‌ای بین سران سه قوه تشکیل شد و مسئله ایجاد تغییرات ساختاری در ۴ وزارت خانه ازجمله تشکیل وزارت انرژی با ادغام بخش برق وزارت نیرو در وزارت نفت مطرح شد. حال سؤال اینجاست که آیا مشکل حکمرانی انرژی ایران با توضیحاتی که داده شد با تشکیل وزارت انرژی حل خواهد شد؟ اگر آری، الزامات ایجاد این وزارت خانه با توجه به وضعیت فعلی حکمرانی انرژی ایران چیست؟

در این نشست، دکتر فرزاد مخلص الائمه، پژوهشگر حوزه سیاست‌گذاری انرژی، باتجربه ارزشمند ۲۰ ساله در صنعت نفت و انرژی، به ارائه نظرات خود در رابطه الزامات تشکیل وزارت انرژی خواهند پرداخت. به‌طور خلاصه سؤالات محوری موردنظر این جلسه عبارت‌اند از:

  • مسیر جدایی حکمرانی از تصدی‌گری در بخش انرژی چگونه باید باشد؟
  • دلایل عدم استفاده از نظام اطلاعاتی شفاف در بخش نفت و نیرو برای تصمیم‌گیری‌ها چیست؟
  • نگاه حاکمیت ایران به بخش انرژی چیست؟ آیا این نگاه با سیاست‌های کلان کشور تطابق دارد؟
  • با توجه به بدهی ۳۰ هزار میلیارد تومانی وزارت نیرو، که موجب عدم رغبت وزارت نفت به ادغام خواهد شد، چه راهکاری برای حل این معضل وجود دارد؟

در پایان فرصت پرسش و پاسخ و بحث و گفتگوی جمعی، پیرامون مباحث مطرح‌شده، خواهد بود.

این نشست چهل و هفتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی و با حضور دکتر فرزاد مخلص الائمه، پژوهشگر حوزه سیاست‌گذاری انرژی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip47poster

حکمرانی در عمل ۴۶: الزامات بسته نجات نظام بازنشستگی کشور

یکی از علل اصلی تعمیق رکود در شرایط فعلی را می‌توان به تخصیص ناچیز بودجه دولت به پروژه‌های عمرانی و بخش‌های دارای روابط پیشینی-پسینی بالا نسبت داد. به‌عبارت‌دیگر، هزینه‌های جاری چنان رشد کرده است که عملاً تمام بودجه دولت را به خود اختصاص داده است. از اقلام بزرگ هزینه‌های جاری هم کمک دولت به صندوق‌های بازنشستگی کشور است. این رقم در لایحه بودجه سال ۹۷ به حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. در صورت تداوم روند فعلی نظام بازنشستگی کشور و عدم‌اصلاح جدی آن، این رقم روند فزاینده‌ای را در سال‌های آتی تجربه خواهد نمود. این جلسه آر حکمرانی در عمل به تبیین اجمالی وضعیت موجود نظام بازنشستگی و الزامات برون‌رفت موفقیت‌آمیز از آن خواهد پرداخت. انواع اصلاحات پارامتریک و ساختاری، ملاحظات اقتصاد سیاسی اصلاحات، بسترهای اصلاحات و … از محورهای مورد تمرکز در این جلسه خواهند بود.

این نشست چهل و ششمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی و با حضور آقای اسماعیل گرجی پور، مدیرکل دفتر بیمه‌های اجتماعی وزارت رفاه، سید رضا میرنظامی، دکترای اقتصاد از دانشگاه مونترآل کانادا و مشاور وزارت رفاه در حوزه نظام بازنشستگی، علی مروی، مدیر گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و مشاور وزارت رفاه در حوزه نظام بازنشستگی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip46posterr

حکمرانی در عمل ۴۵: دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران

موضوع دیپلماسی عمومی در چند دهه اخیر در ادبیات روابط بین‌الملل و همچنین سیاست خارجی دولت‌های مختلف در جهان اهمیت فزاینده‌ای داشته است. در رابطه با جمهوری اسلامی ایران با توجه به گفتمان انقلاب اسلامی این مسئله از اهمیت دوچندانی برخوردار است. جمهوری اسلامی ایران از همان آغاز فعالیت خود توجه و اهمیت زیادی به مسئله دیپلماسی عمومی و رابطه با ملت‌های جهان نشان داد. بااین‌حال، به نظر می‌رسد که از ظرفیت‌های موجود در این زمینه به‌خوبی استفاده نشده و با توجه به آمارها و نظرسنجی‌های موجود در این زمینه، دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران کارنامه و عملکرد چندان موفقی را نشان نمی‌دهد. آقای علیرضا شیخ عطار به‌عنوان فردی که از یک‌سو، سوابق طولانی در دستگاه وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران داشته و از سوی دیگر، سال‌ها به‌عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در کشورهای خارجی فعالیت داشته، در این جلسه ضمن اشاره به نگاه سایر ملت‌ها و دولت‌ها نسبت به جمهوری اسلامی ایران، درباره قابلیت‌ها و امکانات ایران را درزمینهٔ دیپلماسی عمومی صحبت خواهند کرد.

این نشست چهل و پنجمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه مطالعات بین‌الملل و با حضور جناب آقای علیرضا شیخ عطار، قائم‌مقام سابق وزارت امور خارجه و سفیر سابق ایران در آلمان و هند، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip45poster

حکمرانی در عمل ۴۴: آسیب‌شناسی پارلمان ایران؛ چرا وظایف مجلس شورای اسلامی بر زمین می‌ماند؟

در متن قانون اساسی وظایفی بر عهدهٔ مجلس شورای اسلامی گذاشته‌شده است که مهم‌ترین آن‌ها قانون‌گذاری و نظارت بر عملکرد دولت و سایر نهادهای کشور است. با مرور ادبیات این حوزه مشخص می‌شود که وظایف دیگری ازجمله نمایندگی و بودجه‌ریزی و… نیز بر عهدهٔ مجلس قرار دارد. اما متأسفانه با بررسی عملکرد سالیان گذشتهٔ پارلمان در ایران و مصاحبه با افراد خبره در این حوزه مشخص می‌شود که هیچ‌کدام از وظایف اصلی مجلس نه‌تنها به نحو احسن انجام نمی‌شود بلکه با مشکلاتی نیز روبرو است. لذا به نظر می‌رسد کارایی مجلس شورای اسلامی در ابعاد مختلف نیاز به مطالعه و بررسی جهت بهبود دارد.

این نشست چهل و چهارمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه پارلمان اندیشکده و با حضور دکتر غلامحسین الهام، عضو هیئت‌علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip44posterrr

 

حکمرانی در عمل ۴۳: انتخابات و سیاست‌گذاری؛ چالش‌ها و فرصت‌ها

در نظام‌های سیاسی کنونی و در کشورهایی که با ابتنای بر آراء عمومی اداره می‌شوند، هر انتخاباتی بر سیاست‌های عمومی اثر می‌گذارد. البته رابطه علّی بین این دو، با توجه وضعیت هر کشوری می‌تواند اشکال مختلفی داشته باشد. در برخی کشورها حزب یا احزاب سیاسی این رابطه را تحت تأثیر قرار می‌دهند و در بعضی کشورها نظارت‌های کلان از سوی نهادهای ذی‌صلاح، تنظیم و ارتقاء این دو مقوله را بر عهده دارند. نکته‌ای که الزاماً توجه به آن ضروری است اینکه انتخاب اشخاص گوناگون برای تصدی پست‌های مختلف از سوی عموم مردم، با نظرداشت انگیزه‌ها و گرایش‌های مختلفی صورت می‌گیرد و این انگیزه‌ها در دوران مسئولیت، بر رفتار سیاسی و اجرایی آن‌ها مؤثر است. لذا نظارت مستمر و شفافیت دائمی برای پایش کنش مسئولان منتخب امری ضروری است که در صورت فقدان آن، مدیریت کشور دچار ضعف و نقصان شده و ممکن است نفوذ حاکمیت مرکزی را در منظر عموم مردم کاهش دهد.

این نشست چهل و سومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاسی اندیشکده  و با حضور دکتر نورالله قیصری، عضو هیئت‌علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip43posterr

حکمرانی در عمل ۴۲: نگاهی ساختاری به صنعت سینمای ایران؛ ارزیابی سیاست پژوهانه از وضعیت سینما

نظام رسانه‌ای به‌عنوان یکی از مهم‌ترین زیر نظام‌های حکمرانی در هر کشوری، شامل بازیگران متعدد و متنوعی است که برنامه‌ریزی و راهبری آن‌ها مستلزم شناخت دقیق آن‌هاست. رسانه‌های جمعی شامل رادیو، تلویزیون، مطبوعات و صنعت نشر و همچنین سینما و انواع رسانه‌های نوین از بازیگران ارائه‌دهنده خدمات در این نظام‌مند. سیاست‌گذاران، تسهیلگران و تنظیم‌گران نیز سایر بازیگران این نظام را تشکیل می‌دهند. در این جلسه که از سلسله نشست‌های حکمرانی در عمل در اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری و باهدف آشنایی با عرصه‌های واقعی سیاست‌گذاری اجرا می‌شوند، بنا بر آن است که با صنعت سینمای کشور به‌عنوان یکی از اجزای مؤثر نظام رسانه‌ای آشنایی بیشتر و دقیق‌تری صورت گیرد. ظرفیت‌های فیلم‌سازی در ایران اعم از تجهیزات، نیروی انسانی و مؤسسات و شرکت‌ها و همچنین چرخه تولید و عرضه آثار سینمایی از سرفصل‌های مباحث دکتر ابراهیم غلام‌پور اند که در این جلسه درباره آن‌ها صحبت خواهد شد. تلاش می‌شود با نگاهی سیاست پژوهانه، ابعاد مختلف نهادی و ساختاری صنعت سینما بیشتر معرفی شوند.

این نشست چهل و دومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه رسانه اندیشکده و با حضور دکتر ابراهیم غلام‌پور، معاون دفتر مطالعات و دانش سینمایی و سمعی و بصری سازمان سینمایی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip42poster

حکمرانی در عمل ۴۱: حکمرانی و سلامت؛ معرفی مدل مفهومی حکمرانی برای سلامت در ایران

بازشناختن «سلامت»، به‌عنوان «ارزشی اجتماعی»، «حقی انسانی»، «کالایی عمومی»، «ثروتی برای نظام‌های اجتماعی»، «نیرویی مولد»، «شاخصه کلیدی اقتصادی پویا»، «معیار جامعه‌ای موفق»، و «معرف حکمرانی مطلوب برای توسعه پایدار»، که نیاز به «همکاری»، «هماهنگی» و «مشارکت همه‌جانبه» دارد، توسعه طیفی از سازوکارها و ابزارهای حکمرانی را به دنبال داشته است. معرفی و شرح و بسط یک مدل مفهومی «حکمرانی برای سلامت در ج.ا.ایران»، هدف اصلی این ارائه خواهد بود.

«اقدامات بین بخشی برای سلامت»، «سیاست‌گذاری‌های عمومی سالم» و اخیراً «سلامت در همه سیاست‌ها» سه موج اصلی گفتمان سیاست‌گذاری برای سلامت هستند؛ این گذار گفتمانی، انعکاس گذارهای پارادایمی گسترده در بافت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، اداری و ملی است، که چشم‌انداز تازه‌ای از «حکمرانی مشترک» را نمایان کرده است؛ الگوی حکمرانی شدیداً «شبکه‌ای»، «چند سطحی» و «چند ذینفعی»، برای «سلامت و خوب زیستی مردم»، که بخش مهم تعهد سیاسی و اجتماعی لازم برای عدالت و پیشرفت پایدار می‌باشد.

این نشست چهل و یکمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه نظام اداری اندیشکده و با حضور دکتر ولی اله وحدانی نیا، مدیر بخش سلامت مرکز مطالعات سیاست‌گذاری عمومی دانشگاه تهران، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  •  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  •  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip41posterrrr

حکمرانی در عمل ۴۰:‌ نهاد انتخابات؛ کارکردها و کج کاکردهای حکمرانی و سیاست‌گذاری

جمهوری اسلامی طی سال‌های گذشته شاهد فرایند تشدید یابنده‌ای از رقابت‌های جدی انتخاباتی بوده است. در کنار تمام کارکردهای مثبتی که بر برگزاری انتخابات در ایران مترتب است و اغلب به آن‌ها پرداخته‌شده، سویه‌های تاریک این فرایند کمتر شناخته‌شده است. انتخابات (خصوصاً انتخابات ریاست جمهوری) در ایران اغلب باعث ایجاد انقطاع‌های بسیار شدید در فرایند سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی، زمینه‌سازی برای فعال‌سازی و تشدید شکاف‌های اجتماعی (خصوصاً شکاف‌های قومی و مذهبی)، شکل‌گیری نوعی سیاست حامی پروری مبتنی بر انتخابات، افزایش تنازعات درونی ساخت سیاسی، تشدید زمینه فساد اقتصادی سیاسیون (به‌واسطه نیاز به تأمین مالی انتخابات) شده است. اما در این میان یکی از اصلی‌ترین و دامنه‌دارترین این پیامدهای منفی این فرایند، اثر مشروعیت‌زدای فرایند انتخابات در ایران است. این نقش مشروعیت زدا به نحو جالبی با نقش ضد توسعه‌ای انتخابات در ایران پیوند خورده است.

این نشست چهلمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاسی اجتماعی اندیشکده و با حضور دکتر حجت کاظمی، هیئت‌علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip40posterrr

حکمرانی در عمل ۳۹: بررسی نوبل اقتصاد ۲۰۱۷ و دلالت‌های آن در سیاست‌گذاری عمومی

جایزه آکادمی سلطنتی سوئد در علوم اقتصادی برای بار دوم به دانشمندی در حوزه اقتصاد رفتاری رسید. اقتصاد رفتاری یکی از حوزه‌های نسبتاً جدید اقتصاد است که بر تأثیر عوامل روان‌شناختی و اجتماعی بر تصمیم‌های اقتصادی افراد تأکید دارد.

در کنار اهمیت موضوعاتی که برنده جایزه نوبل در اشاعه و ترویج آن نقش پررنگی داشته است، «نظریه تلنگر» ریچارد تیلر در حوزه سیاست‌گذاری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به‌طوری‌که این نظریه به‌سرعت توجه سیاست‌گذاران انگلیسی و آمریکایی را به خود جلب کرد و زمینه‌ای برای تأسیس مراکزی شد که اصطلاحاً به آن‌ها «واحدهای تلنگر» می‌گویند.

به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین مسائل در کنار اهدای این نوبل، توجه به رویکردهای رفتاری و لزوم به‌کارگیری آن در حوزه‌های مختلف سیاست‌گذاری عمومی باشد. تاکنون رویکردهای رفتاری با تبیین دقیق‌تر جهان واقعی و با ارائه ابزارهای مناسب، نگاه سیاست‌گذاران را به خود جلب کرده است و احتمالاً کاربرد آن‌ها می‌تواند راهگشای بسیاری از مسائلی باشد که دنیای ما به آن نیاز دارد. اقتصاددانان رفتاری با طراحی مداخلات و سپس ارزیابی آن‌ها در قالب آزمایش‌های میدانی، پیشنهادات سیاستی را به سیاست‌گذاران ارائه می‌کنند که به آن‌ها در مسیر سیاست‌گذاری کمک می‌کند.

این نشست سی و نهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات اقتصادی اندیشکده و با حضور دکتر حسین جوشقانی، استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف و دانش‌آموخته دکترای اقتصاد از دانشگاه شیکاگو، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip39posterrr

حکمرانی در عمل ۳۸: برنامه پنج‌ساله توسعه صنایع بالادستی نفت، تحلیل و ارزیابی

صنعت نفت و گاز از مهم‌ترین موضوعات برنامه‌های پنج‌ساله توسعه به شمار می‌رود به‌گونه‌ای که تحقق وظایف و اهداف تعیین‌شده در این بخش به معنای موفقیت‌آمیز بودن بخش زیادی از کل برنامه تلقی می‌شود. این اهمیت ناشی از نقش این صنعت در تأمین امنیت انرژی و هم‌چین سهم بالای آن در درآمدهای ارزی کشور است.

از دید برخی کارشناسان در پنج برنامه توسعه گذشته با توجه به ساختار وزارت نفت و همچنین عدم تناسب برنامه‌ها و واقعیت‌های صنعت، اهداف برنامه‌های توسعه در مواردی به‌خوبی محقق نشده است.

در این نشست مهندس حسین نورالدین موسی یکی از کارشناسان باسابقه مناطق نفت‌خیز جنوب، به ارائه نظرات خود در رابطه با موانع و مشکلات صنعت نفت در تحقق اهداف برنامه‌های توسعه و سند چشم‌انداز خواهند پرداخت. به‌طور خلاصه سؤالات محوری موردنظر این جلسه عبارت‌اند از:

  • تحلیل و ارزیابی برنامه پنج‌گانه توسعه در بخش بالادستی صنعت نفت و گاز
  • یکی از اهداف برنامه پنجم توسعه رسیدن به تولید ۵ میلیون و ۱۵۰ هزار بشکه بوده است. دلایل عدم موفقیت این امر چه بوده است؟
  • در برنامه پنجم توسعه تکلیف شده است که ضریب بازیافت مخازن کشور باید ۱ درصد افزوده شود. وضعیت ضریب بازیافت مخازن پس از اجرای برنامه پنجم توسعه نسبت به قبل آن چگونه است؟
  • در برنامه چهارم توسعه آمده است که نقش دولت در بخش نفت باید محدود به اعمال حاکمیت و مالکیت ثروت شود. حال که در ابتدای برنامه ششم توسعه قرار داریم آیا سمت‌وسوی وزارت نفت در سال‌های اخیر در راستای این هدف بوده است؟

این نشست سی و هشتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی اندیشکده و با حضور مهندس حسین نورالدین موسی، کارشناس مدیریت فنی شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip38poster

حکمرانی در عمل ۳۷: چالش نرخ بهره در اقتصاد ایران

در این گفتگو، هدف بررسی و تحلیل چالش نرخ بهره در ایران است. چرا علی‌رغم عزم جدی و چندساله دولت و اجماع نسبی تقریباً همه اقتصاددانان و مسئولین اقتصادی بر کاهش نرخ بهره، قدرت تنظیم گری نرخ بهره را نداریم و تنها شیوه ممکن توسل به بخشنامه‌های دستوری است؟

اگر بخواهیم تحلیل چالش نرخ بهره را عمیق و بنیادی پیش ببریم، نقطه عزیمت مفهوم بهره است. خلط مفهوم بهره، سود و ربا را می‌توان زیربنای چالش نرخ بهره در کشور دانست. عدم شناخت صحیح از بهره، کشور را در مدیریت و هدایت نرخ بهره با مشکل مواجه کرده است.

عامل مشکل‌آفرین بعدی مقاومت شدید نهادهای سیاست‌گذار و تصمیم گیر (مقام پولی) در مقابل تغییر است. به‌بیان‌دیگر کشور با اینرسی ساختاری مواجه است. ساختارها تمایل به ماندگاری دارند به‌طوری‌که هر نوع تلاش برای تغییر را بسیار پرهزینه می‌کند. اینرسی ساختاری در بانک مرکزی مانع از به وجود آمدن ساختارها و ابزارهایی لازم برای هدایت نرخ بهره شده است. و سرانجام، رشد سریع و بدون چارچوب بانک‌ها همراه با ضعف در نظارت بر بانک‌ها، سیاست پولی را در محاق قرار داده است. در وضعیت فعلی بانک‌ها از حیث ثبات و سلامت امکان اصلاح ساختار سیاست پولی وجود ندارد و چالش نرخ بهره در اثر بروز این پدیده وارد فاز پیچیده‌تری شده است.

این نشست سی و هفتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط کارگروه پولی و بانکی اندیشکده و با حضور دکتر کامران ندری، عضو هیئت‌علمی دانشگاه امام صادق (ع) و مدیر گروه بانکداری اسلامی پژوهشکده پولی و بانکی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip37poster

حکمرانی در عمل ۳۵: بحثی در حکمرانی؛ عامل مزمن شدن بحران‌های کشور

معرفی سخنران:

پویا ناظران دکترای اقتصاد از دانشگاه ایالتی اوهایو است. گرایش وی اقتصاد مالی و اقتصادسنجی کاربردی می‌باشد. مشغله روزانه او تحقیق در مدل‌های کمی ریسک اعتباری است. آغاز کار حرفه‌ای او با سرپرستی یک تیم تحقیقاتی اعتبارسنجی شرکت‌های سهامی عام بود. محصول آن دوران، نسل نهم مدل کی.ام.وی. بود که نزدیک به دو سال است که مورداستفاده مؤسسات مالی بین‌المللی است. هم‌اکنون دغدغه او بر ارزیابی ریسک اعتباری شرکت‌های متوسط و کوچک و همین‌طور کمی سازی کیفیت داده‌های مالی آنان است. پس از کار روزانه، دغدغه او مسائل اقتصادی ایران به‌طور عام و صنعت مالی-بانکی ایران به‌طور خاص می‌باشد. در این زمینه، وی مقالات متعددی در روزنامه دنیای اقتصاد و هفته‌نامه تجارت فردا منتشر کرده است.

توضیح اجمالی:

جدی‌ترین مشکل کشور بحران آب نیست؛ محیط‌زیست، ترازنامه بانک‌ها، صندوق‌های بازنشستگی رو به ورشکستگی، تراز تجاری منفی، ضعف بخش خصوصی، تعارض‌ منافع در میان مسئولان حکومتی، و یا اختلاس‌های ده‌رقمی هم نیست. جدی‌ترین مشکل کشور مزمن شدن موارد مذکور است. مزمن شدن این موارد ناشی از ضعف حکمرانی است. در این جلسه قصد داریم باب گفتگو در مورد مفهوم حکمرانی، نقایص حکمرانی در کشور، و راهکارهایی برای اصلاح ساختار را بگشاییم، هرچند تا جمع‌بندی این مفاهیم مسیر طولانی در پیش است.

از طرف دیگر مزمن شدن مشکلات، دامن مشکل ضعف در حکمرانی را نیز فراگرفته است. شاید بتوان گفت که یکی از علل اصلی مزمن شدن ضعف در حکمرانی هم به بحث «تعارض منافع» برمی‌گردد. اقتصاددانان معتقد به بهینگی بازار آزاد می‌باشند، البته این بهینگی منوط است به نبود «شکست بازار». یکی از شکست بازارهای معروف «تعارض منافع» است، شکستی که قوانین ایران کمتر بدان پرداخته‌اند. تعارض منافع فقط محدود به وزیران و مدیران نیست، فقط با پول و یا دو شغله بودن محقق نمی‌شود، و صرف تشکیل یک‌نهاد نظارتی رفع نمی‌شود. در این جلسه به وجوه مختلف تعارض منافع، ازجمله حکومتی و تجاری، نیز خواهیم پرداخت. مصادیق مختلف تعارض منافع را بررسی خواهیم کرد، و درنهایت به راه‌های مختلف رفع تعارض منافع خواهیم پرداخت.

این نشست سی و پنجمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و با حضور دکتر پویان ناظران، دکترای اقتصاد در گرایش اقتصاد مالی و اقتصادسنجی کاربردی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  •  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  •  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip35poster

حکمرانی در عمل ۳۴: نقشه راه اصلاح نظام اداری

با عنایت به‌ضرورت اصلاح مشکلات موجود در ساختار اداری کشور، در حوزه دولت الکترونیک سازمان اداری استخدامی کشور پروژه‌ای آغاز گردید که طی آن وظایف و خدمات دستگاه‌های مختلف دولتی احصاء شد. گام بعدی ساماندهی و یکپارچه‌سازی این مجموعه خدمات تعیین موارد مشابه و موازی‌کاری‌های دستگاه‌های دولتی بود. سپس موضوع بازطراحی دولت مطرح شد که بر اساس مدل COFOG جهت تقسیم‌بندی خدمات و وظایف دولت و یکپارچه‌سازی استفاده شد.. در این جلسه ضمن ارائه توضیحاتی پیرامون چگونگی انجام این پروژه توسط مسئول انجام آن، مباحثی پیرامون بازطراحی ساختار دولت و ملاحظات و ضرورت‌های آن مطرح خواهد گردید.

این نشست سی و چهارمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات اقتصادی اندیشکده و با حضور دکتر علیرضا شاهپری، رئیس امور ساختارهای سازمانی سازمان اداری استخدامی کشور، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  •  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  •  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gip34posterr

حکمرانی در عمل ۳۳: بحران مالی و آرامش در اقتصاد کلان، بررسی کتاب «آنچه اقتصاد از بحران آموخت»

یکی از درس‌های غیرقابل‌انکار بحران ۲۰۰۸ میلادی آن بود که در زیر پوست ظاهراً آرام اقتصاد کلان می‌تواند عدم تعادل‌های خطرناکی در حال شکل‌گیری باشد. این مسئله در خصوص شرایط کنونی اقتصاد ایران نیز می‌تواند مصداق داشته باشد: تورم می‌تواند باثبات باشد، رشد اقتصادی نیز می‌تواند در سطح بالایی باشد اما ممکن است امور دیگری در جای درست خود نباشند. رونق‌های بخشی این توان را دارند که به ناپایداری منجر شوند، مثلاً سرمایه‌گذاری بیش‌ازحد در مسکن یا شیوه تأمین مالی و بخش بانکی، می‌تواند ریسک‌های مالی شکل دهد و بلکه کل اقتصاد را به ورطه خطر اندازد.

برخی صاحب‌نظران از کثرت بحران‌ها به این باور رسیده‌اند که بازارهای رهاشده کارآ نیستند، نقصان‌های اطلاعات و عدم تقارن‌ها، یا نقصان در بازارهای ریسک و سه دهه نقصان‌های مستمر به‌ویژه در بازار سرمایه، موجب قاعده فوق می‌شوند. این «نقصان‌های بازار» در هر اقتصادی مهم‌اند ولو پیشرفته‌ترین اقتصادها. بااین‌حال هنوز بسیاری از نهادهای تنظیم‌گر و همچنین مدافعان مقررات زدایی نه‌تنها درس‌های تاریخ را فراموش می‌کنند بلکه پیشرفت در درک ما از محدودیت بازارها را نیز نادیده می‌گیرند.

بعلاوه پیش از وقوع بحران، مدل‌های اقتصاد متعارف، ناپایداری بازار را دستکم می‌گرفتند. آن‌ها بر تکانه‌های برون‌زا به‌عنوان مبدأ اختلال‌های منجر به نوسان تمرکز می‌کردند، حال‌آنکه امروز کاملاً روشن‌شده است که سهم بالایی از اختلال‌های رخ‌داده در اقتصاد ما (ازجمله آن‌ها که روند نزول را شدت بخشید) درون‌زا هستند. حباب مسکن و انفجار آن مانند بسیاری از حباب‌های پیش‌تر، مخلوق خود بازار بود. آری مدل‌هایی که بر تکانه‌های برون‌زا تمرکز کرده بودند به‌سادگی ما را گمراه کردند، اکثر تکانه‌های بزرگ از درون اقتصاد سر بر می‌آورند. اقتصادها خود تصحیح کننده نیستند. البته این واقعیت را نباید درون مدل‌هایی که فرض می‌کنند اقتصاد در تعادل است، جستجو کرد. این نخستین بار نیست که اقتصاد پس از یک شوک منفی و بزرگ به‌سرعت به اشتغال کامل بازنمی‌گردد. در اقتصاد نیروهایی وجود دارند که به نحو ذاتی روند سقوط را وخیم‌تر می‌کنند. این واقعیت می‌تواند بخشی از پازل شکنندگی یا مقاوم بودن اقتصاد ملی را متأثر نماید.

این نشست سی و سومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات اقتصادی اندیشکده و با حضور دکتر سید احسان خاندوزی، هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی و مدیر دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  •  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  •  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۳۲: تجربه نگاری تدوین قانون نفت و اساسنامه شرکت ملی نفت

قانون نفت به‌عنوان تنظیم‌کننده روابط بازیگران حوزه نفت و گاز یکی از اساسی‌ترین قوانینی است که تعیین‌کننده نقش و جایگاه بازیگران مختلف این صنعت است. شفاف نبودن رابطه مالی و تصمیم‌گیری وزارت نفت با شرکت ملی نفت و نحوه تخصیص درآمدهای ناشی از نفت به دولت باعث شد اصلاح قانون نفت در سال ۱۳۹۰ اصلاح شود. از طرفی از دید کارشناسان، مبهم بودن وظایف و اختیارات شرکت ملی نفت و نداشتن رابطه مناسب با وزارت نفت، باعث شده است که این شرکت موفقیتی چندانی در بالادست به دست نیاورد که این خود به اصلاحاتی در قانون اساس‌نامه شرکت ملی نفت منجر شد.

در این نشست، مهندس محمدرضا محمدخانی، معاون سابق پژوهش‌های زیربنایی مرکز پژوهش‌های مجلس، که نقش مهمی در تهیه طرح اصلاح قانون نفت ۹۰ و تغییر اساس‌نامه شرکت ملی نفت در سال ۹۵ داشته‌اند، به ارائه نظرات خود در رابطه با تدوین این دو قانون و بیان دغدغه‌ها و نیازهایی که احساس شد تا این موضوعات پیگیری شوند، خواهند پرداخت. به‌طور خلاصه سؤالات محوری موردنظر این جلسه عبارت‌اند از:

  • هدف از تأسیس هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی چه بود و آیا این نهاد از ابزارهای لازم جهت انجام وظایف و اختیارات خود از قبیل دسترسی به اطلاعات، تحلیل نظرات نهادهای غیر ذینفع برخوردار است؟
  • تغییر اساسنامه شرکت ملی نفت از ابتدای امر با چه هدفی مطرح شد و چه بخشی از آن در قانون سال ۹۵ محقق شد؟
  • تغییرات اساسی که در عمل، اصلاح قانون نفت ۹۰ در نظام حکمرانی صنعت نفت ایران گذاشت چه بود؟
  • با توجه به اتفاقات اخیر در جهت تصویب قراردادهای نفتی جدید IPC در سال ۹۴ و ۹۵ و ورود نهادهای مختلف حاکمیتی به این موضوع چرا در انتها باز نظر وزارت نفت به نتیجه رسید و عملاً هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی تشکیل نشد؟

در پایان فرصت پرسش و پاسخ و بحث و گفتگوی جمعی، پیرامون مباحث مطرح‌شده، خواهد بود.

این نشست سی و دومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی اندیشکده و با حضور مهندس محمدرضا محمدخانی، معاون سابق پژوهش‌های زیربنایی مرکز پژوهش‌های مجلس، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-gip32poster

حکمرانی در عمل ۳۱: اقتصاد سیاسی ابر پروژه اصلاح نظام بانکی کشور

یکی از بخش‌های اقتصاد ایران که لزوم اصلاح آن احساس می‌شود و تقریباً تمامی کارشناسان و صاحب‌نظران نسبت به آن‌هم عقیده هستند حوزه بانکی می‌باشد. به دلیل شرایط نامناسبی که در سال‌های اخیر بر این بخش حاکم بوده است به نظر می‌رسد اصلاح نظام بانکی یکی از ملزومات اصلی بهبود شرایط اقتصادی و تحقق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی می‌باشد.
در همین خصوص ابر پروژه اصلاح نظام بانکی کشور با راهبری و نظارت وزارت امور اقتصادی و دارایی و حمایت مالی کنسرسیوم برخی از بانک‌های کشور و با مدیریت بانک سپه به جناب آقای دکتر عیوضلو پیشنهاد شد که قبلاً فعالیت اولیه‌ای در سطح شورای هماهنگی بانک‌ها به انجام رسانده بود. شورای راهبری پروژه با مدیریت وزارت امور اقتصادی و دارایی تشکیل گردید و سرانجام در تاریخ ۲۵ اسفندماه ۱۳۹۳ اجرای این طرح به‌طور رسمی آغاز گردید و در مهرماه ۱۳۹۵ پایان یافت.
این ابر پروژه در چهار بخش اصلی ارکان و ساختار نظام پولی و بانکی، عملیات و فرآیندها، نهادی و ساختاری، و بانکداری متمرکز و الکترونیک به بررسی و تحلیل وضع موجود نظام پولی و بانکی و طراحی سند چشم‌انداز، برنامه راهبردی، ساختار و ارکان مطلوب نظام پولی و بانکی پرداخته است و نهایتاً دو لایحه بانک مرکزی و بانکداری را پیشنهاد داده است.
در این نشست آقای دکتر عیوضلو به تشریح این پروژه از منظر اقتصاد سیاسی خواهند پرداخت و درنهایت فرصت پرسش و پاسخ و بحث و گفتگوی جمعی پیرامون مباحث مطرح‌شده وجود خواهد داشت.
این نشست سی و یکمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و با حضور دکتر حسین عیوضلو، عضو هیئت‌علمی و مدیر گروه اقتصاد نظری و اقتصاد اسلامی دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) و عضو سابق هیئت‌مدیره بانک توسعه صادرات ایران، برگزار می‌گردد.

  • نکات درباره نشست:
    نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
    جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

gptt-de-gip31poster

حکمرانی در عمل ۳۰: چالش‌های نظام جامع رفاهی در ایران؛ با نگاهی به وعده‌های حمایتی نامزدهای انتخابات ۹۶

چرا پس از گذشت بیش از سه دهه از انقلاب اسلامی، رویکرد دولت در قبال تأمین نیازهای حداقلی مردم مشخص نشده است؟

چرا گفتمان عدالت اجتماعی و ضرورت ایجاد نظام رفاهی موردتوجه نخبگان و روشنفکران ایرانی نبوده است؟

در این نشست، دکتر علی‌اصغر سعیدی، جامعه‌شناس، دانشیار و مدیر گروه برنامه‌ریزی اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به چالش‌های اساسی پیش روی نظام رفاهی ایران خواهد پرداخت تا دلایل عدم توفیق کشور در ایجاد یک نظام رفاهی متناسب و کارآمد مشخص گردد.

علاوه بر این، پیش رو بودن انتخابات ریاست جمهوری و فضای انتخاباتی حاکم در کشور و به‌ویژه وعده‌های جذاب نامزدهای انتخابات، که بعضاً به شکل سیاست‌های حمایتی و رفاهی مطرح می‌شوند، مصادیق عینی و واقعی جهت بررسی این سیاست‌های پیشنهادی با وضعیت فعلی و مطلوب نظام رفاهی کشور است که می‌تواند کمک شایانی به فهم و گره‌گشایی از این مسئله خواهد کرد.

در پایان فرصت پرسش و پاسخ و بحث و گفتگوی جمعی، پیرامون مباحث مطرح‌شده، خواهد بود.

این نشست سی‌امین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات اقتصادی اندیشکده و با حضور دکتر علی‌اصغر سعیدی، عضو هیئت‌علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، برگزار می‌گردد.

انعکاس حکمرانی درعمل سی‌ام در سابت خبری تحلیلی الف

نکات درباره نشست:

  •  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  •  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۹: رفراندم ترکیه و ضرورت‌های حاکمیتی

همه‌پرسی اخیر قانون اساسی ترکیه درواقع هفتمین دوره همه‌پرسی در تاریخ سیاسی این کشور محسوب می‌شود. ترکیه برای نخستین بار در سال ۱۹۶۱ میلادی نخستین همه‌پرسی خود را در خصوص تأیید قانون اساسی برگزار کرده است، در همه‌پرسی‌های گذشته پنج بار رأی آری از صندوق‌ها بیرون آمده است و یک‌بار هم مردم این کشور در چهارمین دور همه‌پرسی در سال ۱۹۸۸ میلادی به همه‌پرسی رأی نه داده‌اند.

 این همه‌پرسی سومین دور همه‌پرسی قانون اساسی در دوره اقتدار حزب حاکم عدالت و توسعه هم محسوب می‌شود که بیش از ۵۱ درصد مردم به آن رأی مثبت داده‌اند. اهمیت همه‌پرسی اخیر از آن روی مهم می‌باشد که نظام سیاسی ترکیه از پارلمانتاریستی به ریاستی تغییر یافت. مسلماً انتظار می‌رود با اعمال تغییرات در ۱۸ ماده‌قانون اساسی تحول مهمی در نحوه سیاست‌گذاری و حکمرانی در ترکیه دستخوش تحول گردد. با این اوصاف از منظر تحلیل حاکمیتی و ضرورت‌های آن سؤالات زیر مطرح است که:

  • ضرورت‌های حقوقی و سیاسی تغییرات اصول قانون اساسی چه بود؟
  • در ساخت قبلی چه معایب و محاسنی برای حکمرانی وجود داشت؟
  • معایب ساخت جدید حکمرانی در چیست و چه سناریوهایی برای آینده ترکیه قابل‌تصور است؟
  • ضرورت‌های امنیتی چه تأثیری بر تغییر اصول قانون اساسی داشته است؟
  • روندهای اقتدارگرایی و دموکراسی در کدام ساخت حاکمیتی بازتولید می‌گردد.؟
  • ساخت جدید حکمرانی چه تأثیر بر سیاست خارجی ترکیه خواهد داشت؟

این نشست بیست و نهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاسی اجتماعی اندیشکده و با حضور جناب آقای سید علی قائم‌مقامی و جناب آقای رحمت‌الله فلاح، کارشناسان مسائل ترکیه، برگزار می‌گردد.

 

نکات درباره نشست:

  •  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۸:‌ نقش قوانین و مقررات در بحران صندوق‌های بازنشستگی

دو هدف اصلی ایجاد سیستم‌های مستمری هموارسازی مصرف و پوشش ریسک عمر طولانی برای مشترکین صندوق و بازماندگان قانونی آن‌ها است. اهداف باز توزیعی و کاهش فقر نیز ازجمله اهداف فرعی این سیستم‌ها هستند. مجموعه قوانین و مقرراتی که در این حوزه وضع و اعمال می‌گردند باید در جهت رسیدن به این اهداف ذاتی سیستم مستمری باشند. این قوانین و مقررات با تأثیرگذاری بر منابع ورودی به صندوق مستمری (دارایی‌های مستمری) از یک‌سو و تعهدات مستمری آن از سوی دیگر بر توازن منابع و مصارف صندوق مستمری تأثیرگذار هستند. بر هم خوردن توازن مذکور دشواری در تأمین مالی تعهدات مستمری و درنتیجه بحران مستمری را در پی دارد. بحران مستمری خود ریشه در عوامل جمعیتی و تا حدی قوانین و مقررات در حوزه مستمری دارد. در بهترین حالت ممکن قوانین و مقررات مستمری باید به‌گونه‌ای تنظیم شوند که احتمال وقوع بحران مستمری را در آینده کاهش دهند. حتی می‌توان از ظرفیت‌های قانون‌گذاری در این حوزه برای کنترل آثار عوامل جمعیتی مؤثر بر وقوع بحران مستمری (افزایش امید به زندگی و کاهش نرخ زادوولد) بهره گرفت.

این ارائه به‌طور مشخص به نقش قوانین و مقررات مستمری در شکل‌گیری بحران مستمری در صندوق‌های بازنشستگی ایران می‌پردازد.

این نشست بیست و هشتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات اقتصادی اندیشکده و با حضور جناب آقای مجتبی قاسمی، استادیار حقوق و اقتصاد، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۷: تجربه نگاری اصلاح قانون نفت

جهت اصلاح نظام حکمرانی صنعت نفت و گاز ایران اصلاحیه قانون نفت در سال ۹۰ به پیشنهاد وزارت نفت در مجلس تصویب شد. این قانون تغییرات اساسی را در نظام تصمیم‌گیری و نظارتی صنعت نفت ایران ایجاد کرد. به‌طور خلاصه کلیه امور حاکمیتی ازجمله سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، هدایت و راهبری و نظارت عالیه بر اقدامات اجرائی در صنعت نفت به وزارت نفت محول شد. از سوی دیگر هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی نیز جهت نظارت بر اعمال حق حاکمیت و مالکیت عمومی بر منابع نفتی نیز تشکیل شد. وظایف این هیئت به‌طور خلاصه عبارت است از: نظارت بر اجرای قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم، بررسی و ارزیابی اجرای سیاست‌های راهبردی و برنامه‌های مصوب وزارت نفت در فرآیند صیانت از منابع نفت و گاز، ارزیابی قراردادهای مهم نفت و گاز در جهت صیانت، تهیه گزارش سالانه و ارائه به مقام رهبری و مجلس شورای اسلامی.

اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری شریف در نظر دارد در جلسه تجربه نگاری اصلاح قانون نفت با حضور آقای محمدی پور، معاون سابق برنامه‌ریزی وزارت نفت، اصلاحات نظام حکمرانی نفت را بررسی نماید. به‌طور خلاصه سؤالات محوری موردنظر این جلسه عبارت‌اند از:

  • آیا هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی از ابزارهای لازم جهت انجام وظایف و اختیارات خود از قبیل دسترسی به اطلاعات، تحلیل نظرات نهادهای غیر ذینفع و مصوبات لازم‌الاجرا برای شرکت ملی نفت و وزارت نفت برخوردار است؟
  • انعقاد قراردادهای نفتی و ارائه پروانه اکتشاف و تولید از مخزن نفتی بر عهده وزارت نفت است، اما چرا در کلیه قراردادهای نفتی ازجمله مصوبه اخیر هیئت دولت در قراردادهای نفتی کارفرما شرکت ملی نفت است؟
  • با توجه به اتفاقات اخیر در جهت تصویب قراردادهای نفتی جدید IPC و ورود نهادهای مختلف حاکمیتی به این موضوع چرا در انتها باز نظر وزارت نفت به نتیجه رسید و عملاً هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی تشکیل نشد؟

این نشست بیست و هفتمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی اندیشکده و با حضور جناب آقای محمدی پور، کارشناس سابق معاونت برنامه‌ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری وزارت نفت برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۶: مرور ادبیات اقتصاد‌ سیاسی کسری بودجه

سیاست‌های مالی دولت زیرشاخه‌ای از اقتصاد کلان بوده که بیشترین تنیدگی را با سیاست دارد و دلیل اصلی آن نیز اثرات باز توزیعی بالا و مستقیم سیاست‌های مالی دولت بر افراد می‌باشد. از طرفی برخلاف سیاست‌های پولی که سیاست‌گذاران تمایل فراوانی به واگذاری این سیاست‌ها به افراد متخصص و مؤسسات مستقل مثل بانک‌های مرکزی دارند، آن‌ها سیاست‌های مالی دولت را در اختیار خود گرفته و لذا با مسائل روز سیاست پیوند می‌دهند. به دلیل همین تنیدگی دیرین سیاست‌های مالی دولت‌ها با رفتار سیاست‌گذاران، ادبیات گسترده‌ای در اقتصاد کلان به وجود آمده تا اثر انگیزه‌ها و عملکرد سیاست‌گذاران بر سیاست‌های مالی دولت‌ها را بررسی کند.

بخش اعظم پژوهش‌های تئوری و تجربی در این حوزه به بررسی نقش سیاست‌گذاران در ایجاد کسری بودجه دولت‌ها پرداخته و نشان داده می‌شود که ناهمگونی ترجیحات و تعارض منافع بین سیاست‌گذاران دلیل اصلی ایجاد کسری بودجه دولت‌ها می‌باشد. در پژوهش‌های تئوری بر مبنای خواستگاه‌های شکل‌گیری تعارض منافع و ناهمگونی ترجیحات سه تئوری جهت توضیح کسری بودجه دولت‌ها از منظر اقتصاد سیاسی مطرح می‌شود. پژوهش‌های تجربی فراوانی برای آزمون هرکدام از تئوری‌ها انجام‌شده و اتفاق‌نظری بین آن‌ها وجود ندارد.

در این ارائه ابتدا ادبیات اصلی مرتبط با هرکدام از تئوری‌ها و مطالعات تجربی مرتبط با آن‌ها معرفی‌شده و سپس نگاهی توصیفی به کسری بودجه در ایران خواهیم داشت.

این نشست بیست و ششمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و با حضور جناب آقای دکتر روح‌الله اسکندری، دانش‌آموخته دکترای اقتصاد از دانشگاه میلان ایتالیا برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۵: جامعه‌شناسی اقتصادی مهاجرت: بررسی ابعاد و پیامدهای اقتصادی-اجتماعی مهاجرت در کشور ایران

مهاجرت و چرخش روزافزون انسان‌ها را می‌توان یکی از مهم‌ترین عوامل و درعین‌حال پیامدهای جهانی‌شدن برشمرد. اما جریان غالب معمولاً از سوی کشورهای مبدأ و مهاجر فرست (کشورهای درحال‌توسعه) به‌سوی کشورهای مقصد و مهاجرپذیر (معمولاً کشورهای توسعه‌یافته) است. چنانچه طبق آمار و اطلاعات سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) بیش از نود درصد مهاجران متخصص و تحصیل‌کرده دنیا در سی کشور عضو این سازمان زندگی می‌کنند. با توجه به اهمیت این مسئله و تبعات متنوع اقتصادی و اجتماعی و حتی سیاسی که موضوع ورود و خروج مهاجران به‌ویژه تحصیل‌کردگان و نیروی انسانی متخصص می‌تواند برای کشورها در پی داشته باشد، تحلیل‌های اقتصادی و اجتماعی مهاجرت همواره در صدر و کانون توجه سیاست‌گذاران، قانون‌گذاران و محققین این حوزه قرار داشته است.

در کشور ما ایران، نگاه و رویکرد به موضوع مهاجرت، متأسفانه غالباً منفی است و آثار و پیامدهای مثبت و ارزش‌آفرین آن در حوزه‌های مختلف کمتر مورداشاره و توجه قرار می‌گیرد. در همین راستا نیز در کشور دو دیدگاه غالب در ارتباط با پدیده مهاجرت به‌ویژه خروج نخبگان و نیروهای متخصص وجود دارد: دیدگاه اول بیشتر متکی بر علل مهاجرت و خروج نیروهای تحصیل‌کرده ایرانی است و می‌کوشد تا نقش و جایگاه هر یک از عوامل مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را شناسایی و بررسی نماید. در مقابل، دیدگاه دوم بیشتر ناظر بر آثار و نتایج منفی اقتصادی و اجتماعی خروج مهاجران و نیروهای نخبه و تأثیرات آن بر کشور است. در این نشست تخصصی سعی بر آن است تا ضمن پرداختن به هر دو رویکرد، تحلیلی جامع و کاربردی از جنبه‌های مهم اقتصادی- اجتماعی و نتایج مثبت و منفی مهاجرت در کشور به سیاست‌گذاران، دست‌اندرکاران، محققین و علاقه‌مندان به این حوزه ارائه شود.

اهم مطالب موردبحث در نشست:

  • روند جهانی مهاجرت و گروه‌های مهاجرتی (اقتصادی، دانشی، پناه‌جویی و..)
  • سهم و جایگاه ایران از کیک جهانی مهاجرت
  • ابعاد اقتصادی-اجتماعی (مثبت و منفی) مهاجرت و تأثیرات آن بر اقتصاد و جامعه ایران
  • عوامل رانشی و کششی مهاجرت و بازگشت ایرانیان

این نشست بیست و پنجمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و با حضور جناب آقای دکتر بهرام صلواتی، دانش‌آموخته جامعه‌شناسی اقتصادی و مطالعات بازار کار از دانشگاه میلان ایتالیا و محقق پسادکتری پژوهشکده سیاست‌گذاری علم، فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۴: ارزیابی حکمرانی وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران

در نظام حکمرانی صنعت نفت و گاز ایران نهادهای مختلفی ازجمله مجلس شورای اسلامی، دولت، وزارت نفت و انرژی و شرکت ملی نفت نقش‌های مهمی را ایفا می‌کنند. طبق قوانین مربوط به حوزه نفت و گاز کشور ازجمله (قانون نفت، قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت و اساسنامه شرکت ملی نفت) برای نهادهای مذکور وظایف و اختیاراتی تعیین‌شده است. طبق این قانون دولت، مجلس و هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی، به‌عنوان سیاست‌گذاران این حوزه هستند. از سوی دیگر وزارت نفت وظیفه تنظیم‌گری را بر عهده داشته و شرکت ملی نفت ایران نیز تسهیل گر و ارائه‌کننده برخی از خدمات است. اما در عمل آیا این کارکردها از نهادهای مذکور محقق می‌شود؟ طبق نظر برخی از کارشناسان در عمل دولت برخی از سیاست‌گذاری‌ها را به کمک شرکت ملی نفت انجام می‌دهد و سایر کارکردهای تنظیم‌گری، تسهیل گری و ارائه خدمت در سطح پیمانکار عمومی بر عهده این شرکت دولتی است.

سؤالات محوری این نشست عبارت‌اند از:

  • یکی از سیاست‌های مهم نظام جمهوری اسلامی در صنعت نفت و گاز تحقق تولید صیانتی است، اما آیا دولت و شرکت ملی نفت که درآمدشان متناسب با میزان تولید نفت است، منفعتی در تولید بلندمدت بهینه از مخازن نفتی دارند؟
  • طبق آخرین تغییرات اساسنامه شرکت ملی نفت، مجوز اکتشاف و تولید برای هر مخزن باید توسط وزارت نفت صادر شود، اما آیا شرکت ملی نفت که خود پیمانکار عمومی بسیاری از مخازن نفت و گاز است، برای هر میدان به‌طور مجزا مجوز دریافت می‌کند؟
  • آیا شرکت ملی نفت به‌عنوان یک پیمانکار عمومی همانند سایر شرکت‌های اکتشاف و تولید دنیا تجاری عمل می‌کند؟ اگر شرکت ملی نفت تجاری نیست نقشه راه مناسب برای رسیدن به این هدف چگونه خواهد بود؟

این نشست بیست و چهارمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاست‌گذاری انرژی اندیشکده و با حضور جناب آقای مهندس سید غلامحسین حسن‌تاش، عضو هیئت‌علمی موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی و نایب‌رئیس هیئت‌مدیره انجمن اقتصاد انرژی ایران، برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۳: فرآیند تقلیدپذیری در خط‌مشی گذاری عمومی ایران

بررسی خط‌مشی‌های عمومی ایران در حوزه‌های مختلف نشان می‌دهد که اجمالاً شباهت‌های زیادی بین خط‌مشی‌های ایران با سایر کشورها وجود دارد. این شباهت‌ها در ابعاد مختلف و به درجات متفاوت، قابل‌شناسایی است. نظریه‌های مشهورِ خط‌مشی صرفاً به عوامل درونی هر کشور برای تبیین شکل‌گیری خط‌مشی نظر دارند و عوامل محیط جهانی و بین‌الملل را لحاظ نمی‌کنند، و درنتیجه نمی‌توانند شباهت روزافزون خط‌مشی‌ها بین کشورهای مختلف را به‌خوبی تبیین کنند. بر همین اساس، جستجویی مفهومی در ادبیات غربی حدود ۱۰ رشته دانشگاهی شکل گرفت و حدود ۲۳ حوزه مطالعاتی مختلف یافت شد که به‌نوعی در پی تبیین چیستی، چرایی و چگونگی شباهت‌ها بین حوزه‌های سیاسی متفاوت بودند. ازاین‌بین، ۱۱ حوزه مطالعاتی غنی‌تر موردبررسی دقیق و تفصیلی‌تر قرار گرفت و طبقه‌بندی نیز شد: درس‌آموزی، همگرایی خط‌مشی، انتقال خط‌مشی، اشاعه خط‌مشی، مشروط سازی، رهبری خط‌مشی، ایده‌های سلطه‌جویانه، رقابت تنظیمی، ساخت اجتماعی، هم‌ریختی نهادی، و یادگیری خط‌مشی. در این مسیر مطالعاتی، گام‌به‌گام بر حساسیت نظری پژوهشگر افزوده شد. حاصل این بررسی، درک تنوع واژه شناختی و مفهومی این مطالعات و دل‌مشغولی افراطی آن‌ها به کشورهای غربی بود. این ادراک و مجموعه‌ای دیگر از شرایط، ضرورت نظریه‌ای جامع‌تر و بومی برای درک شباهت‌های خط‌مشی‌های عمومی ایران با سایر کشورها را توجیه می‌کرد. به همین منظور پژوهشی کیفی مبتنی بر نظریه‌پردازی داده بنیاد شکل گرفت. تحلیل عمیق مصاحبه‌ها و سایر مشاهدات و مدارک در قالب طرح گلیزر در نظریه‌پردازی داده بنیاد، به همراه ارائه و بازنگری چندین‌باره نتایج پژوهش در یک گروه کانونی متخصص، سرانجام در نظریه‌ای که «تقلیدپذیری پایدار در خط‌مشی‌های عمومی ایران» را تشریح می‌کند، جلوه‌گر شد.

این نشست بیست و سومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه حکمرانی پایدار اندیشکده و با حضور جناب آقای دکتر سید مجتبی امامی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه امام صادق (ع) برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی درعمل ۲۲: تنظیم‌گری بین المللی زیست محیطی: بررسی ابعاد سیاستی و حقوقی کنوانسیون پاریس

دانشمندان بر این باورند که زمین در حال گرم شدن است و نظریه‌های مختلفی برای توجیه این گرمایش داده‌شده است. عده‌ای از دانشمندان مسبب اصلی گرمایش زمین را افزایش غلظت دی‌اکسید کربن در اتمسفر می‌دانند. آرهنیوس اولین کسی بود که افزایش دمای اتمسفر را به افزایش غلظت دی‌اکسید کربن ربط داد و بر اساس داده‌های آماری که از تابش‌های طول‌موج‌های بلند رسیده از ماه بر روی سطح زمین به‌دست‌آمده بود به این نتیجه رسید که «اگر غلظت دی‌اکسید کربن به‌صورت تصاعد هندسی تغییر کند، تغییرات دمای اتمسفر به‌صورت تصاعد عددی خواهد بود». بعد از نظریه آرهنیوس عده‌ای از دانشمندان این نظریه را پذیرفتند و بر مبنای آن مدل‌های مختلفی را ارائه دادند و نشان دادند که با افزایش غلظت دی‌اکسید کربن، دمای اتمسفر هم افزایش می‌یابد. از طرف دیگر، عده‌ای از دانشمندان با نظریه آرهنیوس کاملاً مخالف‌اند و بر این باورند که گرمایش زمین ربطی به دی‌اکسید کربن ندارد و عوامل دیگری هستند که موجب این پدیده می‌شوند (ازجمله مقاله‌ای که در سال ۲۰۰۷ توسط رابینسون و همکارانش نوشته شد و به تأیید رئیس وقت آکادمی علوم آمریکا رسید و منجر به یک دادخواست شد که ۳۱۴۷۹ نفر از دانشمندان آمریکا امضا کردند http://www.petitionproject.org/review_article.php). عده‌ای دیگر از دانشمندان پذیرفتند که دی‌اکسید کربن می‌تواند یکی از عوامل گرم شدن زمین باشد ولی اثر آن را نسبت بخارآب موجود در اتمسفر بسیار کمتر می‌دانند.

علی‌رغم اینکه هنوز در مجامع علمی اختلافات شدیدی بر دلایل وقوع گرمایش جهانی مطرح است ولی هیئت بین‌الدولی تغییرات اقلیمی (IPCC) بر اساس نظریهٔ ضعیف و سؤال‌برانگیز آرهنیوس تحلیل‌ها و محاسبات خود را انجام داده و آن را مبنای علمی پیمان کیوتو (این پیمان از سال ۱۹۹۰ ادامه یافت تا اینکه در سال ۲۰۱۵ به قرارداد پاریس منجر شد) قرار داده است.

 در این سخنرانی ابتدا نظریه‌های مختلف گرمایش جهانی توصیف و سپس نظریه آرهنیوس و نظریه‌های موافقان و مخالفان آن را بررسی کرده و ایرادات وارده بر این نظریه‌ها را مطرح می‌کنیم.

همچنین در ادامه، در رابطه با قرارداد پاریس و محدودیت‌های اقتصادی و حقوقی که ممکن است برای کشور ما ایجاد کند نیز توضیح داده می‌شود.

این نشست بیست و دومین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه مطالعات اقتصادی اندیشکده و با حضور جناب آقای دکتر نصیب الله دوستی مطلق، پژوهشگر حوزه گرمایش زمین برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۱: اقتصاد سیاسی بخش سلامت

نارضایتی شدید مردم از کیفیت خدمات درمان که در سال‌های اخیر نگران‌کننده شده بود، با تزریق منابع مالی قابل‌توجه به بخش سلامت (که به اعتقاد برخی کارشناسان به بخش درمان تقلیل یافته است) و افزایش شدید درآمد پزشکان شدت قابل‌توجهی پیداکرده است. این در حالی است که بقیه نیروی انسانی شاغل در بخش سلامت چندان با افزایش درآمد مواجه نبوده‌اند. این امر منجر به حس تبعیض زیاد و بروز سوء کارکردهای دیگری در این بخش شده است.

گر چه عکس‌العمل جامعه به ناکارایی، ناکارآمدی و بی‌عدالتی نظام درمان به بدبینی نسبت به پزشکان انجامیده است اما درواقع باید علل اصلی این وضعیت را در جای دیگری جستجو نمود. تسلط کامل پزشکان برنهادهای اصلی حاکمیتی نظام در بخش سلامت (یعنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس و نظام پزشکی) را می‌توان یکی از علل اصلی وضع موجود برشمرد. تسلط پزشکان بر این وزارتخانه چنان پررنگ است که برخی به کنایه این وزارتخانه را وزارت پزشکان نامیده‌اند. این امر به غلبه منافع پزشکان بر منافع جامعه در سیاست‌گذاری‌ها، بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های صادره منجر شده است. ضمن اینکه تبدیل‌شدن نهاد تنظیم‌گر نظام سلامت (نظام پزشکی) به نهاد صنفی پزشکان در عمل باعث صیانت حداکثری از منافع این صنف در اکثر امورات تنظیمی از قیمت‌گذاری (وضع تعرفه) تا داوری شکایات شده است. ریشه بخش قابل‌توجهی از این مشکلات را می‌توان به فقدان استقرار شیوه‌های مناسب حل تعارض منافع نسبت داد.

این ارائه با ترسیم ابعاد و اندازه بخش سلامت در اقتصاد کشور، تعارض منافع در این بخش را مورد تحلیل قرار خواهد داد. سپس، وضعیت موجود کشور در شکل‌گیری و میزان استفاده از سازوکارهای مؤثر در حل بهینه این تعارض منافع بررسی خواهد شد. نهایتاً، سازوکارهای پیشنهادی برای حل این تضادها به نحوی کارا و منصفانه ارائه خواهد گردید.

این نشست بیست و یکمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و با حضور جناب آقای دکتر احمد میدری، معاون رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۲۰: اقتصاد سیاسی بحران بانکی

بحران بانکی جاری در اقتصاد کشور را می‌توان از علل اصلی رکود فعلی به شمار آورد. گر چه در سطح تحلیل اقتصادی صرف، تاکنون تحلیل‌های مفید و راهگشایی از ابعاد مختلف مسئله صورت گرفته است، اما اقبال کمی به بررسی وجه اقتصاد سیاسی مسئله شده است. اقتصاد سیاسی این مسئله را می‌توان در دو محور زیر موردتوجه قرارداد:

– عوامل منجر به وضع موجود

– عوامل مؤثر بر عدم طراحی و پیگیری اقدامات و سیاست‌های اصلاحی

این ارائه مقدمات تحلیل اقتصاد سیاسی این بحران را مطرح نموده و بر اقتصاد سیاسی مطالبات معوق تمرکز خواهد نمود.

این نشست بیستمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و با حضور جناب آقای دکتر محمدجواد شریف‌زاده، معاون آموزشی دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۱۹: خیریه‌های دانش‌بنیان در ایران؛ تجربه بنیاد آلاء

در این کوتاهه چگونگی شکل‌گیری بنیاد خیریه آلاء با شعار فعالیت در امور خیر اولویت‌دار بر زمین‌مانده در حوزه‌های مختلف موردبررسی قرار می‌گیرد و سپس چگونگی تغییر رویه سازمان از بنیاد خیریه به بنیاد خیریه راهبری آلاء و تولید دانش درزمینهٔ امور خیر به‌عنوان اولویت‌دارترین و بر زمین‌مانده‌ترین حوزه امور خیر با عنوان خیر ماندگار تشریح می‌شود.

لازم به توضیح است که بنیاد آلاء با در نظر گرفتن رشد روزافزون نیازهای خیر کشور از یک‌سو و از سوی دیگر حضور پررنگ‌تر خیرین در عرصه‌های مختلف امر خیر، ضرورت نظم دهی و ساماندهی به امور خیر را احساس و پرداختن به این مهم را به‌عنوان یکی از ارکان اساسی خود در نظر گرفته است و تلاش دارد در یک فرآیند فعالیت‌های خود را در دو بخش کلان خیر جاری (امور تصدی‌گری) و خیر ماندگار (امور راهبری) تقسیم‌بندی کند.

این نشست نوزدهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاسی اجتماعی اندیشکده و با حضور جناب آقای دکتر محمد صالح طیب نیا، مدیرعامل خیریهٔ راهبری آلا برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۱۸: سازوکار ارتباط سازمان‌های مردم‌نهاد با دولت، تجربه «جامعه یاوری فرهنگی»

در ایران در میان فعالان سازمان‌های مردم‌نهاد این تصور غلط رایج است که یکی از وظایف آن‌ها نقد دائمی دولت و مخالفت باسیاست‌های اجرایی دولت است. از نگاه دولتمردان و برنامه‌ریزان کلان کشور نیز سازمان‌های مردم‌نهاد سازمان‌هایی برای سیاه نمایی، پول‌شویی، و نقدهای غیرمنصفانه می‌باشند که مضرات آن‌ها بر مزایایشان برتری دارد.

آیا راهی برای تعامل میان بخش دولتی (یا حاکمیت) و بخش مردم‌نهاد وجود ندارد؟ آیا ظرفیت‌های سازمان‌های مردم‌نهاد نمی‌تواند به رشد و توسعه کشور کمک کند؟ آیا در ایران تجربیات موفقی از همکاری میان سازمان‌های مردم‌نهاد و دولت هیچ‌گاه وجود داشته است؟

در فرصتی که برای این نشست در نظر گرفته‌شده است تلاش خواهیم کرد تا به بررسی چند تجربه موفق همکاری میان یک سازمان مردم‌نهاد و سازمان دولتی مربوطه (در این مورد سازمان آموزش‌وپرورش) بپردازیم. تجربیات ما نشان می‌دهد سازمان‌های مردم‌نهاد پتانسیل‌های بزرگی برای مشارکت در توسعه دارند. اگر بتوانیم برنامه‌ریزان را متقاعد کنیم تا جایگاه واقعی این سازمان‌ها را در برنامه‌های کلان توسعه کشور به آن‌ها اختصاص دهند، توانسته‌ایم موتور پیشران جدیدی برای اقتصاد و رشد کشور تدارک ببینیم.

این نشست هجدهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه سیاسی اجتماعی اندیشکده و با حضور جناب آقای رضا درمان، مدیرعامل جامعه یاوری فرهنگی برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۱۷: حکمرانی نفت ایران

به‌طورکلی در علم سیاست‌گذاری نظام‌های حکمرانی را از سه منظر ساختاری، کارکردی و انگیزشی تحلیل می‌کنند. اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری شریف در نظر دارد در جلسه بررسی نظام حکمرانی صنعت نفت و گاز ایران با حضور مهندس رستم قاسمی وزیر نفت سابق ایران، سه بعد مطرح‌شده این نظام حکمرانی را موردبررسی قرار دهد.

به‌طور خلاصه سؤالات موجود از سه تحلیل کارکردی، ساختاری و انگیزشی که در این جلسه موردنظر است عبارت‌اند از:

۱- ساختاری: نحوه ارتباط ساختاری نهادهای موجود در نظام حکمرانی نفت ایران، به‌عبارت‌دیگر دولت، مجلس شورای اسلامی، هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی، وزارت نفت، شرکت ملی نفت و شرکت‌های عملیاتی در این نظام حکمرانی چه جایگاهی دارند؟

۲- کارکردی: در ساختار بیان‌شده در قسمت قبل وظایف و اختیارات هرکدام از نهادهای مطرح‌شده چیست و هرکدام از نهادهای مذکور در کدام قالب سیاست‌گذار، تنظیم‌گر، تسهیل گر و ارائه خدمت قرار می‌گیرند؟

طبق قانون اصلی صنعت نفت و گاز ایران کارکردهای نهادهای بیان‌شده عبارت‌اند از: دولت، مجلس و هیئت عالی نظارت بر منابع نفتی سیاست‌گذاران این حوزه هستند. از سوی دیگر وزارت نفت وظیفه تنظیم‌گری را بر عهده داشته و شرکت ملی نفت ایران نیز تسهیل گر و ارائه‌کننده برخی از خدمات است. اما در عمل آیا این کارکردها از نهادهای مذکور محقق می‌شود؟ طبق نظر برخی از کارشناسان در عمل دولت برخی از سیاست‌گذاری‌ها را به کمک شرکت ملی نفت انجام می‌دهد و سایر کارکردهای تنظیم‌گری، تسهیل گری و ارائه خدمت در سطح پیمانکار عمومی بر عهده این شرکت دولتی است.

۳- انگیزشی: درنهایت بررسی انگیزه هر یک از نهادهای مذکور در این نظام حکمرانی و فهم تضاد یا اشتراک انگیزه آن‌ها در مسائل مختلف بسیار حیاتی است. به‌عنوان نمونه: یکی از انگیزه‌های نظام جمهوری اسلامی در صنعت نفت و گاز تحقق تولید صیانتی است، اما آیا دولت و شرکت ملی نفت که درآمدشان متناسب با میزان تولید نفت است، منفعتی در تولید بلندمدت بهینه از مخازن نفتی دارند؟

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۱۶: مروری بر بیش از یک دهه تجربه تدوین سیاست‌های کلان در ایران

به هم پیوستگی روزافزون جوامع، تقریباً تمام ابعاد حیات انسانی را در معرض دامنه تأثیر سیاست‌های نهادهای حاکمیتی در سطوح مختلف قرار داده است به‌طوری‌که امروزه دیگر تصور اداره‌شان از شئون زندگی بشری به‌صورت فردی و مجزا از اتصالات و نظام‌های اجتماعی تقریباً ناممکن است. از تربیت و فرهنگ گرفته تا سیاست و اجتماع، و از صنعت و اقتصاد و انرژی گرفته تا علم و فناوری، همگی عرصه‌هایی است که از حوزه نفوذ سیاست‌های حاکمیتی خارج نیستند، هرچند نوع و مکانیزم مداخله نهادهای سیاست‌گذار به‌صورت مداوم در حال تحول و دگرگونی است.

در کشور ما نیز سال‌هاست سیاست‌گذاری‌های کلان به‌عنوان یکی از شئون حاکمیت و نهادهای حاکمیتی در نظر گرفته می‌شود و تدوین سیاست‌های کلان توسط نهادهای ذی‌ربط مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام انجام می‌شود. اما در این میان ابهامات و آسیب‌هایی وجود دارد که اثرگذاری سیاست‌های تدوین‌شده را با نواقصی روبرو می‌کند. در این جلسه به دنبال بحث و بررسی پیرامون روند سیاست‌گذاری در کشور در سال‌های گذشته و آسیب‌شناسی این روند هستیم. برخی سؤالاتی که در این جلسه به آن پرداخته می‌شود در ذیل آمده‌اند:

  • تاریخچهٔ تدوین سیاست‌های کلان در ایران از چه زمانی آغازشده و با چه مشخصاتی بنانهاده شده است؟ سیر تحولات سیاست‌گذاری در ایران شامل چه دوره‌هایی می‌شود؟ ویژگی‌ها و شرایط هر دوره چگونه بوده است؟
  • مهم‌ترین آسیب‌های مطرح در مورد سیاست‌گذاری سال‌های اخیر کشور شامل چه مواردی می‌شوند؟
  • چه ضمانت‌های اجرایی مستحکمی جهت اجرایی شدن سیاست‌ها در نظر گرفته می‌شود؟ آیا ارزیابی و کنترل مستمر در مورد اجرایی شدن سیاست‌ها در کشور وجود دارد؟
  • سیاست‌های تصویب‌شده در سال‌های اخیر تا چه حد اجرایی و عملیاتی شده‌اند؟ این سیاست‌ها چه ظرفیت‌های جدیدی را در کشور گشوده‌اند؟
  • سازوکار تحلیل سیاست‌های کلان جهت انتخاب بهترین گزینه در ایران چیست؟ چه نهادها و گروه‌هایی در این انتخاب مؤثر هستند؟

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

 

حکمرانی در عمل۱۵: تعارض منافع و مبارزه با فساد

علاوه بر مشاهدات روزانه، هر از چند گاهی اتفاقاتی مهم رسانه‌ای می‌شود که پرده از زخم کهنه و دردناکِ پیکره حاکمیت برمی‌دارد: معضل فساد. متأسفانه علیرغم ضرورت مقابله اثربخش با فساد، پژوهش‌های نظام‌مند و موشکافانه اندکی در این رابطه در کشور صورت پذیرفته و کشورمان در عمل از الزامات زیرساختی مقابله با فساد محروم مانده است؛ الزاماتی مرتبط با «تعارض منافع»، «دسترسی به اطلاعات»، «گزارشگران تخلفات»، «درب‌های چرخان»، «مسابقات حاکمیتی (چالش)» و «حاکمیت به‌مثابه زیرساخت».

این نشست با تمرکز بر اساسی‌ترین جزء از مؤلفه‌های مبارزه با فساد یعنی «تعارض منافع»، آن را مورد موشکافی قرار خواهد داد: آشنایی با آناتومی تعارض منافع و اقسام آن، بررسی نمونه‌هایی از تجارب بین‌المللی برخورد با این پدیده، و ارائه راهکارهای کلی مقابله با آسیب‌های تعارض منافع ازجمله ابعاد موردبررسی در این ارائه خواهد بود. درنهایت، پیشنهادهایی مشخص و عملی برای کشورمان در این راستا ارائه خواهد شد.

این نشست پانزدهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل است که توسط گروه اقتصاد سیاسی اندیشکده و با حضور آقای مهدی ثنایی، مسئول گروه شفافیت برای ایران برگزار می‌گردد.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل۱۴: قراردادنفتی IPC

قراردادهای نفتی یکی از مهم‌ترین ارکان نظام حکمرانی صنعت نفت و گاز است به‌گونه‌ای که ابزاری مهم برای تحقق سیاست‌های کشور در این حوزه است. دو سیاست اصلی کشور در این حوزه طبق سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم تولید صیانتی و افزایش توانمندی شرکت‌های عملیاتی (E&P Co) داخلی است. قرارداد نسل جدید IPC از نوع خدماتی ریسک‌پذیر بوده که ریسک بیشتری را نسبت به قرارداد بیع متقابل (مدل قراردادی سابق ایران) به پیمانکار وارد می‌کند. زمان این نوع از قراردادها نسبت به بیع متقابل بلندمدت‌تر بوده (۲۰ ساله) و پیمانکار در مرحله تولید میدان هم حضور دارد. هزینه‌های سرمایه‌گذاری شده توسط پیمانکار بعد از تولید میدان پرداخت می‌شود و دستمزد هم در قالب مبلغ مشخصی به ازای هر بشکه نفت تولیدی پرداخت می‌شود. این قرارداد برای پوشش ضعف‌های نسل قبلی از قبیل: تولید صیانتی، ازدیاد برداشت از مخازن، مدیریت یکپارچه مخزن در مرحله توسعه و تولید، افزایش توانمندی شرکت‌های داخلی، افزایش جذابیت برای پیمانکاران خارجی و… طراحی گردیده است. در دو سال اخیر بعد از رونمایی از چهارچوب این نوع قرارداد توسط هیئت دولت نقدهایی از طرف کارشناسان به این مدل قراردادی واردشده است. در این راستا گروه سیاست‌گذاری انرژی اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری از دکتر سید نصرالله ابراهیمی هیئت‌علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و مشاور کمیته بازنگری قراردادهای نفتی دعوت به عمل‌آورده است تا درباره نحوه به‌کارگیری ابزارهای مالی، فنی و حقوقی این نسل جدید قراردادها برای تحقق دو سیاست تولید صیانتی و افزایش توانمندی توضیح دهند.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل۱۳: اقتصاد ایران

تبیین و ترسیم واقعیت‌ها و تحلیل‌های آسیب شناسانه، پیش‌شرط حصول اجماع برای ضرورت اصلاحات جدی و امیدوارانه است. متقابلاً چشم‌پوشی از واقعیت‌ها و بیان نکردن تلخی‌های موجود، کارآمدی سیاست‌های اصلاحی با هزینه‌های گزاف را به شدّت کاهش می‌دهد. دستیابی به اجماع میان مردم و دولت و بسیج ذهنی و عملی برای توسعه مستلزم تبیین واقعیت‌های موجود است. در اینجا نباید دنبال پیدا کردن مقصر بود بلکه باید واقعیت‌ها، فرصت‌ها، و تهدیدها را توضیح داد تا همه اقشار از مردم، دولت و حکومت به مسئولیت‌های فردی و اجتماعی خود در قبال توسعه کشور متنبه شوند.

بر آن شدیم تا در سیزدهمین نشست تخصصی حکمرانی در عمل با موضوع «اقتصاد ایران»، وضعیت اقتصاد ایران را با حضور اساتید دانشگاهی موردتوجه قرار داده و به‌ویژه مسئله رکود و راهکارهای خروج از آن را بررسی نماییم. در این نشست از حضور دکتر حسن سبحانی عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، دکتر عباس شاکری رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی (ره) و دکتر سید احسان خاندوزی عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی (ره) بهره می‌بریم.

در این نشست به‌نقد و بررسی کتاب «مقدمه‌ای بر اقتصاد ایران» تألیف دکتر عباس شاکری نیز می‌پردازیم.

 

درباره کتاب مقدمه‌ای بر اقتصاد ایران:

این کتاب حاصل چندین دوره تدریس اقتصاد ایران در دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی(ره) است و با تکیه‌بر نظریه‌های پایه‌ای اقتصاد خرد، اقتصاد کلان، مالیه بین‌الملل و توسعه اقتصادی و واقعیت‌های آشکار و پنهان و توجه به ابعاد متعدد و پیچیده موضوعات و همراه با دغدغه و نگرانی نسبت به سرنوشت اقتصاد کشور نگاشته شده است.

 این کتاب درعین‌حال که به‌نقد و بررسی دیدگاه‌ها و نگاه‌های متضاد و متفاوت پرداخته‌شده است، به‌هیچ‌وجه به دنبال پیدا کردن مقصر یا پرداختن به مناقشات و مجادلات بی‌فایده نشده است و تنها بر منطق استدلالی مشترک میان همه دیدگاه‌ها تأکید شده است. تمسک به قواعد نظری و علمی در جای‌جای کتاب و پرهیز از تلقیات کلیشه‌ای و سطحی در مواجهه با موضوعات به‌خوبی گواه این مدعاست. استفاده از حقایق آماری، جداول و نمودارهای فراوان به‌عنوان شواهد تجربی تحلیل‌ها و استدلالات از امتیازات این کتاب است.

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است لذا جهت حضور در نشست در همین صفحه اقدام به ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

حکمرانی در عمل۱۲: دینامیک جمعیت ایران

مقوله جمعیتی یکی از پایه‌های مهم و جدی اقتدار هر کشوری است، کاهش معنادار آن منجر به کاهش اقتدار و نفوذ کشور می‌شود و افزایش بیش‌ازحد آن مدیریت کشور را با بحران‌های جدی موجه خواهد کرد. به همین دلیل مدل‌سازی جمعیتی ایران و پیش‌بینی روند آن برای سیاست‌گذاری کلان مهم و حیاتی است. در این راستا تیمی متشکل از ریاضیدانان و اساتید علوم اجتماعی با استفاده از ابزارهای کمی محاسباتی و مدل‌سازی پیشرفته در مسائل اجتماعی طی یک پروژه دست به مدل‌سازی دینامیک جمعیتی ایران مبتنی بر مدل‌سازی عامل محور زدند. هدف این طرح تهیه مدل کمی برای تحلیل و شناسایی دینامیک تغییرات جمعیت با توجه به عوامل مؤثر اجتماعی و اقتصادی در سال‌های اخیر و پیش‌بینی روند تغییرات در سال‌های آینده است.

بر اساس این مدل می‌توان سیاست‌های کلی جمعیت ایران را مورد ارزیابی قرار داد و توصیه‌های برای بهبود وضعیت جمعیتی ایران نمود. در این راستا گروه سیاسی اجتماعی اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری از آقای آرمان رضایتی کارشناس ارشد ریاضی و دانشجوی دکترای علوم شناختی برای ارائه یافته‌های این مدل اجتماعی دعوت نموده است.

نشست تخصصی مدل‌سازی جمعیت ایران با عنوان «دینامیک جمعیت ایران»، دوازدهمین نشست از سری نشست‌های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط گروه سیاسی اجتماعی «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می‌شود.

 

نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتماً ثبت‌نام نمایید.
  • جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.
  • حضور خبرنگاران در جلسه به‌منظور انتشار محتوای جلسه، با هماهنگی قبلی بلامانع می‌باشد.

حکمرانی در عمل۱۱: نیمرخ اجتماعی کودتای نافرجام ترکیه

ترکیه از کشورهای مهم همسایه ایران است که تحولات آن به‌صورت تاریخی موردتوجه جامعه سیاسی و فرهنگی ایران بوده است. در شرایط فعلی نیز کودتای نافرجام ۲۵ تیرماه پدیده سیاسی، امنیتی و نظامی مهم در ترکیه بود که درک ابعاد و ماهیت آن از منظر اجتماعی و همچنین روندهای احتمالی پس از کودتا مهم به نظر می‌رسد.

این کشور دارای لایه‌های هویتی مختلفی است که هرکدام سهم و وزن خود را در کارکردهای اجتماعی و سپهر سیاسی ایفا می‌کنند. اگر تحلیل دقیق از قلمرو این هویت‌های اجتماعی و فرهنگی در ترکیه صورت نگیرد مسلماً در درک ریشه‌ها و روندهای سیاسی با دشواری مواجه می‌شویم.

سعی بر این است تا در این نشست با رویکردی اجتماعی و بررسی وضعیت مراجع اجتماعی در ترکیه فهم بهتری از دلایل شکل‌گیری کودتا و عوامل ناکامی آن به دست آوریم. لایه‌های هویتی ترکیه، نقش جماعت‌های طریقتی در ساختار اجتماعی ترکیه، ظرفیت اجتماعی حزب عدالت و توسعه مبتنی بر سنت‌های اجتماعی و فرهنگی ترکیه برای بسیج عمومی و … ازجمله مؤلفه‌هایی است که در این نشست موردبررسی قرار خواهد گرفت. سؤالاتی که در این نشست قرار است به آن‌ها پاسخ داده شود به شرح زیر است:

  1. ساختار اجتماعی و هویتی ترکیه از چه مؤلفه‌هایی برخوردار است؟
  2. وضعیت اجتماعی خصوصاً مراجع اجتماعی در آستانه کودتا چگونه بوده است؟
  3. نقش دین خصوصاً تصوف در ساختار اجتماعی ترکیه چیست؟
  4. حزب عدالت و توسعه از منظر اجتماعی دارای چه پایگاهی است؟ آیا در مقابله با کودتا نقشی مهمی ایفا کرده است؟ اگر نقشی داشت از چه ظرفیت‌هایی برای مقابله با کودتا استفاده کرده است؟
  5. نقش و وزن گولن و جماعت ایشان در ساختار اجتماعی چیست؟
  6. وزن و نقش احزاب و گروه‌های سکولار و لائیک ترکیه در ساختار اجتماعی ترکیه چیست؟
  7. آیا نحوه برخورد اردوغان با کودتاچیان در فعال شدن شکاف‌ها و گسل‌هایی اجتماعی ترکیه تأثیر دارد؟
  8. شرایط فعلی ترکیه به لحاظ اجتماعی چه درس‌آموزی‌هایی برای ایران دارد؟

نشست تخصصی بررسی انتخابات با عنوان «نیمرخ اجتماعی کودتای نافرجام ترکیه»، یازدهمین نشست از سری نشست‌های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط گروه سیاسی اجتماعی «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می‌شود.

 

 نکات درباره نشست:

  • نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است. لذا جهت حضور در نشست حتما ثبت‌نام نمایید. فرم دعوت رسمی از طریق ایمیل برای شما ارسال خواهد شد.
  • جلسه رأس ساعت مقرر (ساعت ۱۷) آغاز خواهد شد.
  •  حضور خبرنگاران در جلسه به جهت انتشار محتوای جلسه، ممنوع خواهد بود.

حکمرانی در عمل۱۰:جلسه دوم بررسی تحلیلی برنامه ریزی در ایران با تمرکز بر سازمان برنامه و بودجه

 شکل‌گیری برنامه‌ریزی در ایران به دوران پیش از انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. پیش از انقلاب اسلامی هفت برنامه توسعه در ایران تدوین شد که زمان اجرای برنامه هفتم توسعه با سال‌های پیروزی انقلاب اسلامی مواجه شد و عملاً به مرحله اجرا نرسید.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز پنج سری از برنامه‌های پنج‌ساله توسعه نگاشته شد و البته در این میان یک سال میان برنامه دوم و سوم فاصله افتاد. لایحه پنج‌ساله ششم نیز به‌تازگی تحویل مجلس شده است. شناخت تاریخچه برنامه‌ریزی و فرازوفرودهای حاکم بر آن خصوصاً از منظر جایگاه سازمان برنامه‌وبودجه، گام مهمی در تحلیل کاستی‌ها و نارسایی‌های برنامه‌ریزی و علی‌الخصوص برنامه‌های توسعه در ایران می‌باشد. ضمن اینکه، با این نگاه نسبت به لایحه فعلی برنامه توسعه نیز می‌توان به نحو واقع‌بینانه‌تری به قضاوت نشست.

البته جایگاه سازمان برنامه‌وبودجه از حیث نقش آن در تدوین و تخصیص بودجه‌های سالانه نیز اهمیت بالایی در اقتصاد ایران دارد. انتقادات زیادی بر عملکرد این سازمان در دوران فعالیتش واردشده است. مروری بر سیر تاریخی این سازمان، روایی و ناروایی این انتقادات را روشن‌تر کرده و دلالت‌های مهمی برای اصلاحات سازمانی موردنیاز فرا روی ما قرار خواهد داد.

نشست تخصصی «بررسی تحلیلی برنامه ریزی در ایران با تمرکز بر سازمان برنامه و بودجه» ، دهمین نشست از سری نشست‌های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می‌شود.

 

نکات درباره نشست:
•  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است لذا جهت حضور در نشست در همین صفحه اقدام به ثبت نام نمایید.
•  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

 

حکمرانی در عمل۹:بررسی تحلیلی برنامه ریزی در ایران با تمرکز بر سازمان برنامه و بودجه

شکل‌گیری برنامه‌ریزی در ایران به دوران پیش از انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. پیش از انقلاب اسلامی هفت برنامه توسعه در ایران تدوین شد که زمان اجرای برنامه هفتم توسعه با سال‌های پیروزی انقلاب اسلامی مواجه شد و عملاً به مرحله اجرا نرسید.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز پنج سری از برنامه‌های پنج‌ساله توسعه نگاشته شد و البته در این میان یک سال میان برنامه دوم و سوم فاصله افتاد. لایحه پنج‌ساله ششم نیز به‌تازگی تحویل مجلس شده است. شناخت تاریخچه برنامه‌ریزی و فرازوفرودهای حاکم بر آن خصوصاً از منظر جایگاه سازمان برنامه‌وبودجه، گام مهمی در تحلیل کاستی‌ها و نارسایی‌های برنامه‌ریزی و علی‌الخصوص برنامه‌های توسعه در ایران می‌باشد. ضمن اینکه، با این نگاه نسبت به لایحه فعلی برنامه توسعه نیز می‌توان به نحو واقع‌بینانه‌تری به قضاوت نشست.

البته جایگاه سازمان برنامه‌وبودجه از حیث نقش آن در تدوین و تخصیص بودجه‌های سالانه نیز اهمیت بالایی در اقتصاد ایران دارد. انتقادات زیادی بر عملکرد این سازمان در دوران فعالیتش واردشده است. مروری بر سیر تاریخی این سازمان، روایی و ناروایی این انتقادات را روشن‌تر کرده و دلالت‌های مهمی برای اصلاحات سازمانی موردنیاز فرا روی ما قرار خواهد داد.

نشست تخصصی «بررسی تحلیلی برنامه ریزی در ایران با تمرکز بر سازمان برنامه و بودجه» ، نهمین نشست از سری نشست‌های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می‌شود.

 

نکات درباره نشست:
•  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است لذا جهت حضور در نشست در همین صفحه اقدام به ثبت نام نمایید.
•  جلسه رأس ساعت مقرر آغاز خواهد شد.

 

حکمرانی در عمل ۸: نقش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در فرآیند سیاست‌گذاری کشور

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نهادی پژوهشی وابسته به مجلس شورای اسلامی ایران است که به عنوان بازوی مشورتی و پژوهشی مجلس از سال ۱۳۷۴ فعالیت می‌نماید. این مرکز در تلاش است تا به دور از جهت گیری‌های سیاسی و به طور مستقل نظرات کارشناسان حوزه‌های مختلف را به نمایندگان جهت تصمیم گیری دقیق‌تر و تخصصی‌تر عرضه کند. مجالسی که چنین تکیه‌گاه‌های علمی و تحقیقاتی سازمان یافته‌ای در اختیار دارند، با مجالسی که نمایندگان‌شان با اتکا به توان علمی و تجربی خود به کارشناسی و تدوین قوانین مبادرت می‌ورزند، در روش و در نتیجه قابل مقایسه نیستند. مجلس شورای اسلامی با درک این ضرورت، مرکز پژوهش‌های خود را بنا نهاده است. تا تصمیم گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌های کلان در مجلس شورای اسلامی به صورت روش مند و بر پایهٔ پژوهش‌های کارشناسی صورت بگیرد.

بررسی عملکرد و تأثیر مرکز پژوهش‌ها در فرآیند تصمیم سازی، جهت دهی و سیاست گذاری در کشور برای شناخت عمیق‌تر ظرفیت‌های این نهاد و استفاده از تجارب آن در فرآیند سیاست پژوهی برای سیاست پژوهان و سیاست گذاران بسیار مغتنم است. لذا در این نشست با حضور دکتر سید احسان خاندوری مدیر دفتر اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس به بررسی عملکرد و نقش این نهاد در فرآیند سیاستگذاری کشور می‌پردازیم.

سایر نکات درباره نشست:
•  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و ظرفیت آن محدود است لذا جهت حضور در نشست در همین صفحه اقدام به ثبت نام نمایید.
•  جلسه رأس ساعت مقرر (ساعت ۱۶) آغاز خواهد شد.

نشست تخصصی «نقش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در فرآیند سیاست‌گذاری کشور» ، هشتمین نشست از سری نشست‌های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می‌شود.

حکمرانی در عمل ۷: فرصت‌ها و تهدید‌های توافق بانک مرکزی و FATF

 یکی از موضوعات مناقشه برانگیز در هفته‌های اخیر، مذاکرات و توافق احتمالی بانک مرکزی و FATF بوده است. FATF که مخفف عبارت Financial Action Task Force است، به معنای گروه ویژه اقدام مالی می‌باشد. FATF یک‌نهاد بین دولتی است که در سال ۱۹۸۹ به‌منظور مبارزه با پول‌شویی و شفاف‌سازی درزمینهٔ پول‌شویی برای مواد مخدر شکل گرفت؛ اما با گذر زمان تأمین مالی تروریسم نیز در دستور کار این نهاد قرار گرفت. این گروه ابتدا توسط کشورهای گروه ۷، موسوم به G7 تأسیس شد و در ادامه کشورهای دیگری به عضویت این نهاد درآمدند که در حال حاضر ۳۹ کشور به‌عنوان اعضای اصلی این نهاد شناخته می‌شوند. در سال‌های اخیر، سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی در رابطه با مباحث مربوط به حوزه پول‌شویی به گزارش‌های FATF استناد می‌کنند؛ درنتیجه این نهاد از اهمیت بیشتری نسبت به گذشته برخوردار شده است.

مذاکرات و توافق احتمالی اخیر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با این نهاد می‌تواند فرصت‌ها و تهدیدهای گوناگونی را پیش روی ایران قرار دهد که برای رسیدن به این فرصت‌ها و تهدیدها لازم است تا شناختی قابل‌قبول از سازوکار اجرایی و ساختاری FATF به دست آورد. این رویداد، در راستای بررسی ابعاد مختلف این قضیه و راهکارهای ممکن برای غنا بخشی به تعاملات کشور با FATF و ملزومات توافقات محتمل آتی تدارک دیده‌شده است.

سایر نکات درباره نشست:
•  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و حداکثر مخاطبان آن ۱۲ نفر خواهد بود. لذا جهت حضور در نشست با مراجعه به سایت اندیشکده به آدرس www.gptt.ir ثبت‌نام نمایید.
•  جلسه رأس ساعت مقرر (ساعت ۱۶) آغاز خواهد شد.
  نشست تخصصی بررسی « فرصت‌ها و تهدید‌های توافق بانک مرکزی و FATF »، هفتمین نشست از سری نشست‌های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط گروه  اقتصاد سیاسی «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می‌شود.

حکمرانی در عمل ۶: انتخابات ایرانی

قواعد حاکم بر انتخابات ایران آن‌چنان وابسته به بافتار و زمینه‌های فرهنگی شده است که می‌توان به‌مثابه واژگانی مانند “مدرنیته ایرانی”و “مشروطه ایرانی” از پدیده “انتخابات ایرانی” نیز نام برد. یکی از مهم‌ترین مسائل انتخابات ایرانی چگونگی بهره‌برداری از نظرسنجی‌های ایستا برای تحلیل انتخابات پویا است. انتخابات در ایران به‌اندازه کافی مؤلفه‌های تأثیرگذار برای ایجاد تغییر در افکار و رفتار مردم ایران دارد، با اضافه شدن موج کمپین‌های به وجود آمده در عالم واقع و مجاز رشد این پویایی و پیچیدگی‌ها دوچندان شده است.
 سعی بر این است تا در این نشست به تحلیل انتخابات مجلس دهم و خبرگان پنجم از منظر نسبت نظرسنجی‌ها با امر واقع، چگونگی تحلیل نظرسنجی‌های مبتنی بر بافتار ایران و دینامیک انتخابات، امکان یا امتناع پیش‌بینی نتایج انتخابات و همچنین تأثیر کمپین‌های انتخاباتی خصوصاً کمپین‌های  به وجود آمده در بستر مجازی بر نتیجه انتخابات، راهبردها و تاکتیک‌های جریان‌های سیاسی برای استفاده از فضای مجازی  پرداخته شود. برای این نشست از آقایان دکتر رسول بابایی کارشناس برند سازی و کمپین‌های انتخاباتی و مترجم کتاب “برند سازی نامزد انتخاباتی” و دکتر ابراهیم محسنی عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران و رئیس مرکز پژوهش‌های افکار عمومی و تحولات اجتماعی دانشگاه تهران  دعوت به‌عمل‌آمده است. رویکرد اندیشکده در تحلیل‌های خود نگاه علمی و حرفه‌ای به مقوله سیاست، فارغ از سویه‌ها و مرزبندی‌های سیاسی/جناحی است.

سایر نکات درباره نشست:
•  نشست به‌صورت کاملاً تخصصی برگزارشده و حداکثر مخاطبان آن ۱۲ نفر خواهد بود. لذا جهت حضور در نشست با مراجعه به سایت اندیشکده به آدرس www.gptt.ir ثبت‌نام نمایید. فرم دعوت رسمی از طریق ایمیل برای شما ارسال خواهد شد.
•  جلسه رأس ساعت مقرر (ساعت ۱۶) آغاز خواهد شد.
•  برای انتشار گزارش نشست با مدعوین محترم هماهنگی به عمل خواهد آمد و لذا حضور خبرنگاران جهت انتشار محتوای جلسه ممنوع خواهد بود.

نشست تخصصی بررسی انتخابات ۲ با عنوان «انتخابات ایرانی»، ششمین نشست از سری نشست‌های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط گروه مطالعات سیاسی-اجتماعی «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می‌شود.

حکمرانی در عمل ۵ : انتخابات و بازتعریف کنشگری و سیاست‌ورزی در ایران

نشست تخصصی بررسی انتخابات ۱ با عنوان « باز تعریف کنشگری و سیاست ورزی در ایران »، پنجمین نشست از سری نشست های تخصصی با عنوان «حکمرانی در عمل» است که توسط گروه مطالعات سیاسی-اجتماعی «اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری» برگزار می شود.
انتخابات برگزار شده در هفتم اسفند ماه از جهات گوناگون دارای ویژگی های خاصی است که مطمح نظر تحلیل گران سیاسی و صاحبان اندیشه در این عرصه  خواهد بود. لذا نیازمند آن است که به بررسی هرچه بیشتر این انتخابات پرداخته شود. سعی بر این است تا در این نشست به تحلیل انتخابات های مجلس دهم و خبرگان پنجم  از منظر فرایند انتخابات، نتیجه انتخابات، تاکتیکها  و راهبردهای جریانات سیاسی در تبلیغات به خصوص نقش شبکه های اجتماعی، عوامل شکست و پیروزی، تحلیل میزان و نحوه  مشارکت و  پراکنش رای مردم، فارغ از احساس شکست یا پیروزی و سوگیرهای مرسوم تحلیگران و کنشگران سیاسی پرداخته شود. برای این نشست از آقایان عباس عبدی و عبدالرضا داوری دعوت به عمل آمده است. رویکرد اندیشکده در تحلیل های خود نگاه علمی و حرفه ای به مقوله سیاست، فارغ از سویه ها و مرزبندیهای سیاسی/جناحی است.

در این نشست  تحلیل موضوعات ذیل مد نظر است:
•  فرآیند انتخابات از دو منظر مردم و جریانات سیاسی
• آینده مجلسین
• آسیب شناسی عملکرد احزاب و جریانات سیاسی
• نقش شبکه های اجتماعی در انتخابات(آیا با تغییر پارادایمی در حوزه تبلیغاتی مواجه شده ایم؟)
• میزان مشارکت و رفتار شناسی رای دهنده گان
• استراتژی های موفق و شکست خورده جریانات سیاسی
• و…

سایر نکات درباره نشست
:
• نشست به صورت کاملا تخصصی برگزار شده و حداکثر مخاطبان آن ۱۵ تا ۲۰ نفر خواهد بود. لذا جهت حضور در نشست اطلاعات نام، نام خانوادگی و رشته تحصیلی خود را به آدرس gptt@gptt.ir   ارسال نمایید. فرم دعوت رسمی از طریق ایمیل برای شما ارسال خواهد شد.
• جلسه راس ساعت مقرر (ساعت ۱۴) آغاز خواهد شد.
• محل برگزاری نشست برای ثبت نام کنندگان متعاقبا ارسال خواهد شد.
• برای انتشار گزارش نشست با مدعوین محترم هماهنگی به عمل خواهد آمد و لذا حضور خبرنگاران ممنوع خواهد بود.

حکمرانی در عمل ۴: رویکرد پسابرجامی امریکا و باز طراحی اقتصاد سیاسی ایران

گر چه تاریخچه تعبیر “تحریم هوشمند”، به سال‌های انتهائی منتهی به برجام برمی‌گردد، اما بنا بر شواهد موجود، به نظر می‌رسد اجرای مدل به‌مراتب تکامل‌یافته‌تری از آن را باید در دوران موسوم به پسابرجام انتظار داشت. دورانی که چرخش سیاست‌های تحریمی آمریکا از هدف‌گیری کور کل اقتصاد ایران، به فربه‌سازی کنترل‌شده بخش‌هایی از سیستم سیاسی-اقتصادی کشور و در مقابل تشدید فشار بر سایر بخش‌های عمدتاً ایدئولوژیک و غالباً سرسخت‌تر حاکمیتی تمرکزیافته است.  به گمان برخی تحلیل گران بین‌المللی، برآیند این سیاست‌ها ظاهراً به دنبال بازطراحی مدل نوینی از اقتصاد سیاسی کشور است به‌نحوی‌که تعادل نهایی قدرت، تضمین‌کننده منافع بلندمدت قدرت‌های جهانی در سپهر سیاسی ایران باشد.

در مقابل گروه دیگری از صاحب‌نظران این حوزه، چرخش سیاست‌های تحریمی غرب را فرصتی تاریخی می‌پندارند که می‌توان از هم‌جهتی و پیوند بلندمدت منافع قدرت‌های جهانی و بخشی از حاکمیت و فعالین اقتصادی کشور، امنیت و ثبات بلندمدت ملی را به‌صورت نسبتاً غیرقابل بازگشتی تأمین نمود.

در این جلسه از سلسله نشست‌های “حکمرانی در عمل” اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری، جناب دکتر فؤاد ایزدی استاد دانشگاه تهران و تحلیلگر مسائل آمریکا، ارزیابی و امکان‌سنجی هرکدام از سناریوهای طرح‌شده را با توجه به روند مباحث مطرح در سطوح بالای سیاست‌گذاری ایالات‌متحده و همین‌طور رصد مباحثات و روندهای انتخاباتی کاندیداهای دو حزب اصلی آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران موردبررسی قرار خواهد داد.

توضیحات

  •     برنامه راس ساعت اعلام شده آغاز خواهد شد، بدیهی است حضور به موقع جنابعالی موجب نظم بیشتر جلسه خواهد بود.
  •     در صورت تمایل برای دعوت از افراد دیگر جهت حضور در نشست، لطفا از طریق ادرس ایمیل موجود اطلاع رسانی نمایید.

حکمرانی در عمل۳: آسیب شناسی تبلیغات انتخاباتی در ایران

درباره نشست

تبلیغات یکی از ارکان اصلی انتخابات می باشد که در آن نامزدها سعی می کنند تا با استفاده از این ابزار خود را به بهترین نحو به جامعه مخاطبین معرفی نمایند و از این طریق سبد رای بزرگتری را نصیب خود نمایند. در این میان آسیبهای نیز متوجه صنعت تبلیغات در ایران می باشد که سعی می شود در این نشست به آنها پرداخته شود.

     * سطح بلوغ و حرفه ای شدن تبلیغات انتخاباتی در ایران چه میزان است؟
     * آیا اساسا صنعت “مشاوره سیاسی- انتخاباتی” در ایران شکل گرفته است؟
     * در صورت مثبت بودن پاسخ، تا چه میزان این صنعت هم جهت و در راستا باهداف کلان نظام یا در جهت مخالف ان بر فرایند انتخابات مؤثر بوده است؟
     * مهمترین ویژگیها و خصوصیات فرایند تبلیغات انتخاباتی در ایران با تاکید بر تجارب اخیر چه هستند؟
     * فرایند تبلیغات در ایران تا چه حد با نمونه های بین المللی قابل مقایسه و تطبیق است؟
     * رسانه ها در این فرایند انتخابات در راستای تبلیغات چه کارویژه هایی دارند و چه آسیبهایی بر آنها مترتب است؟
     * نحوه تبلیغات انتخاباتی چه میزان در رادیکال شدن انتخابات و همچنین قطبی شدن فضای اجتماعی موثرند؟
     * تأملات و پیشنهادات سیاستی ناظر به بهینه سازی فرایند تبلیغات انتخاباتی چیست ؟

برای پاسخ به این سوالات در این نشست از نظرات آقای دکتر رسول بابایی استاد دانشگاه و مترجم کتاب «برندسازی نامزد انتخاباتی» و همچنین جناب آقای اسماعیل فلاح خبرنگار و نویسنده کتاب «بررسی تطبیقی مناظره‌های انتخاباتی تلویزیون ایران و انگلستان» استفاده خواهیم کرد.

زمان و مکان

زمان: سه شنبه، مورخ ۲۶ آبان ماه از ساعت ۱۶ الی ۱۸
مکان: ایستگاه مترو دانشگاه شریف، میدان شهید تیموری، بلوار شهید تیموری (به سمت بزرگراه شیخ فضل الله)، کوچه شهید لطفعلی خانی، پلاک ۴۰، واحد ۱، اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاستگذاری

توضیحات

برنامه راس ساعت اعلام شده آغاز خواهد شد، بدیهی است حضور به موقع جنابعالی موجب نظم بیشتر جلسه خواهد بود.
در صورت تمایل برای دعوت از افراد دیگر جهت حضور در نشست، لطفا از طریق ادرس ایمیل موجود اطلاع رسانی نمایید.

حکمرانی در عمل۲: آسیب شناسی سیاست‌گذاری فرهنگی در ایران

دومین نشست تخصصی«حکمرانی در عمل»  با عنوان آسیب شناسی سیاست‌گذاری فرهنگی در ایران روز سه شنبه، مورخ ۱۳ بهمن ماه در اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاستگذاری با حضور دکتر بنیانیان، برگزار خواهد شد.

حکمرانی در عمل ۱: فرامتن برجام

درباره جلسه

فرض اصلی بر این است که برجام به عنوان نقطعه عطف تاریخ جمهوری اسلامی ایران علاوه بر ابعاد درون متنی که بیشتر فنی و حقوقی است ابعاد اجتماعی و فرهنگی هم خواهد داشت. مبتنی بر فراتحلیل برجام، ساخت اجتماعی و فرهنگی آینده ایران دستخوش تغییرات و تحولات عمیقی خواهد شد. یکی از مهم ترین مسائلی که در آینده نزدیک با آن مواجه خواهیم شد مقوله عرفی شدن است. منظور از عرفی شدن در یک بیان عام، فرایندی است که طی آن، موقعیت و اهمیت دین، نزدِ فرد و در عرصه‌ی اجتماع کاهش می‌یابد و برداشت‌هایی صرفاً دنیوی از تعالیم و غایت‌های دینی غالب می‌گردد. در این جلسه بر آنیم تا تاثیر برجام بر فرایند عرفی شدن در ایران را با حضور دکتر شجاعی زند مورد بررسی و واکاوی قرار دهیم.

لذا از شما دعوت می شود تا با حضور در این نشست علمی بر غنا بیشتر آن بیافزایید.

درباره سخنران

دکتر علیرضا شجاعی زند  استاد دانشگاه تربیت مدرس و از اساتید برجسته در حوزه جامعه شناسی دین است. دکتر شجاعی زند مطالعات و تألیفات بسیاری را در موضوع عرفی شدن به انجام رسانیده است که در خصوص می توان به کتابهای ایشان نظیر « دین، جامعه و عرفی شدن »، « عرفی شدن در تجربه مسیحی و اسلامی »‌، « عرفی‌شدن در غرب مسیحی و شرق اسلامی »‌و مقالاتی مانند «مسیرهای محتمل در عرفی شدن ایران» اشاره کرد.

زمان بندی جلسه

  1. قرائت قرآن کریم
  2. خیرمقدم و معرفی اندیشکده توسط دکتر امامیان ۵ دقیقه
  3. طرح مساله و معرفی مدعو جلسه توسط آقای انتظاری دبیر جلسه: ۵ دقیقه
  4. سخنرانی دکتر شجاعی زند: ۷۰ دقیقه
  5. پرسش و پاسخ: ۳۰ دقیقه

زمان و مکان

زمان: سه شنبه، مورخ ۲۶ آبان ماه از ساعت ۱۳ الی ۱۵

مکان: ایستگاه مترو دانشگاه شریف، میدان شهید تیموری، بلوار شهید تیموری (به سمت بزرگراه شیخ فضل الله)، کوچه شهید لطفعلی خانی، پلاک ۴۰، واحد یک، اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست‌گذاری

توضیحات

 

برنامه راس ساعت اعلام شده آغاز خواهد شد، بدیهی است حضور به موقع جنابعالی موجب نظم بیشتر جلسه خواهد بود.

در صورت تمایل برای دعوت افراد دیگر، لطفا از طریق ادرس ایمیل موجود اطلاع رسانی نمایید.